ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ ΤΗΣ ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ (1880-1940)

Γράφει ο Χρήστος Π. Ίντος

Στη Γουμένισσα, όπως και σε άλλα μέρη, η ιατρική ασκήθηκε επιστημονικά μετά την ίδρυση του Πανεπιστημίου Αθηνών (1837) στην Ιατρική Σχολή του οποίου φοίτησαν νέοι από την κωμόπολη και την επαρχία της. Ως τότε ασκούνταν από πρακτικούς που φρόντιζαν με διάφορα μέσα της εποχής να θεραπεύσουν τις ασθένειες των συντοπιτών τους. Τέτοια άτομα υπήρξαν πολλά στο παρελθόν, τα οποία μάλιστα με την πολύχρονη εμπειρία τους είχαν αναλάβει και «εξειδικευμένο έργο», ορθοπεδικοί, παθολόγοι κλπ. Η πρακτική μαία ήταν αναπόσπαστο μέλος κάθε τοπικής κοινωνίας.

Ο  Ιωάννης Άλλιος (1856–1919) ήταν ο πρώτος που άσκησε την ιατρική επιστήμη στη Γουμένισσα . Αποφοίτησε από το Σχολείο της Ελληνικής Κοινότητας Γουμενίσσης, το Ημιγυμνάσιο Εδέσσης και το Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης από το οποίο πήρε απολυτήριο το 1874. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και μετά πενταετή φοίτηση, το 1879, έλαβε πτυχίο. Εγκαταστάθηκε μόνιμα στην ιδιαίτερη πατρίδα του προσφέροντας πολύτιμες υπηρεσίες στον τομέα της υγείας σε όλη την περιοχή.  Σύζυγός του ήταν θυγατέρα του προκρίτου της Γευγελής Ζαφείριου Χατζηζαφειρίου με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά.

Από τους γιούς του, ο Δημήτριος (1883-1967), σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Βηρυτού, ο Ευάγγελος φαρμακευτική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Ο πρώτος εργάστηκε στην Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου, στην  εταιρεία εκμετάλλευσης της διώρυγας Σουέζ. Υπήρξε πρόεδρος της εκεί ελληνικής κοινότητας και από το 1937 άμισθος πρόξενος του εκεί ελληνικού προξενείου. Ο δεύτερος γιος του λειτούργησε φαρμακείο στη Γευγελή, πατρίδα της μητέρας του, όπου δολοφονήθηκε. Ο Γεώργιος Σαμαράς (1921-2005), γιατρός και διευθυντής του Νοσοκομείου Γουμένισσας ήταν εγγονός του, γιος της θυγατέρας του Αικατερίνης. Η οικογενειακή παράδοση στην ίδια επιστήμη συνεχίστηκε και από νεότερους γιατρούς, απογόνους του πρώτου γιατρού της κωμόπολης. (Πληροφορίες από τον αείμνηστο γιατρό Γεώργιο Σαμαρά).

Ο γιατρός Άγγελος Σακελλαρίου (1856-1909)

Ο Άγγελος Σακελλαρίου (1856-1909) άσκησε την ιατρική στη Γουμένισσα  από το 1891 ως το θάνατό του το 1909. Κατάγονταν από τα Βίλια Αττικής. Τοποθετήθηκε από το Ελληνικό Κομιτάτο για να ενισχύσει των αγώνα κατά των ξένων προπαγανδών που ήδη ασκούνταν στην περιοχή, όπως και σε ολόκληρη τη Μακεδονία και τη Θράκη μετά το βουλγαρικό σχίσμα (1870). Ήταν φίλος της καταγόμενης από τη Μακεδονία (Βογατσικό Καστοριάς) οικογένειας του Στέφανου Δραγούμη, πρωθυπουργού το 1910, όπως και των γιων αυτού Φίλιππου, βουλευτή και υπουργού, του Ιωάννη (Ίωνα) συγγραφέα, διπλωμάτη, πολιτικού, υπέρμαχου του Μακεδονικού Αγώνα και του γαμπρού τους Παύλου Μελά. Με όλους αυτούς αλληλογραφούσε συχνά. Επίσης αλληλογραφούσε με την Μελπομένη Αυγερινού που εργάζονταν και προσέφερε πολλές υπηρεσίες για τη διάσωση και στήριξη του Ελληνισμού της Μακεδονίας και τον εκδότη της εφημερίδας “ΕΜΠΡΟΣ”, Πρόεδρο του Μακεδονικού Κομιτάτου Αθήνας, Δημήτριο Καλαποθάκη.

Ο Σακελλαρίου παντρεύτηκε τη Γουμενισσιώτισσα Μαρία Χατζηγιάννη. Τον στεφάνωσε το 1906 ο Ίων Δραγούμης στον Ι. Ν. Αγίου Γεωργίου Γουμένισσας. Απέκτησε δύο παιδιά, τον Αλέξανδρο και τη Μαγδαληνή. Τον Αλέξανδρο, τον βάπτισε ο Ίων Δραγούμης σε μια νέα του επίσκεψη στην κωμόπολη. Ο Σακελλαρίου πέθανε στο Νοσοκομείο «Ευαγγελισμός» της Αθήνας το 1909 από επιπλοκή τραύματος. Προκλήθηκε κατά την απόπειρα δολοφονίας του από κομιτατζήδες.

Οι διασυνδέσεις του Σακελλαρίου με επιφανείς προσωπικότητες της εποχής στην Ελλάδα και την Ευρώπη ήταν πολλές. Ασκώντας το λειτούργημα του γιατρού γνώρισε πολύ καλά την κατάσταση που επικρατούσε στη Μακεδονική ύπαιθρο, γιαυτό και ήταν από τους σπουδαιότερους συνεργάτες του Ελληνικού Προξενείου Θεσσαλονίκης. Επιστολές του για την κατάσταση στη Γουμένισσα και τη Μακεδονία δημοσιεύθηκαν στον ευρωπαϊκό τύπο. Οδός στη Γουμένισσα φέρει το όνομά του από το 1914. (Για το έργο και τη δράση του Α. Σακελλαρίου βλέπετε στην εργασία μας : Άγγελος Σακελλαρίου, Ένας γιατρός από την Αθήνα στη Μακεδονία την περίοδο (1891-1909), Η προσφορά και η δράση του. Εισήγηση στο ΛΑ΄ Πανελλήνιο Ιστορικό Συνέδριο της Ελληνικής Ιστορικής Εταιρείας που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη 28-30/5/2010. Δημοσιεύθηκε στα πρακτικά του Συνεδρίου το 2011 και κυκλοφόρησε σε ανάτυπο).

Ο Κωνσταντίνος Παζαρέντσιος, τις βασικές σπουδές του τις έκανε στη Γουμένισσα και τη Θεσσαλονίκη και στη συνέχεια φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Προσέφερε τις ιατρικές του υπηρεσίες στη Γουμένισσα την περίοδο 1910-1920. Παράλληλα ασχολήθηκε με την πολιτική. Το 1915 ήταν υποψήφιος του Κόμματος των Φιλελευθέρων εκλέχτηκε βουλευτής Θεσσαλονίκης, όπου υπάγονταν τότε η Υποδιοίκηση Γουμενίσσης. Παρέμεινε στο βουλευτής ως τον Νοέμβριο του 1920, οπότε το κόμμα του έχασε τις εκλογές. Καταδιώχτηκε από πολιτικούς του αντιπάλους στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη και αυτοεξορίστηκε στη Σερβία. Τον ακολούθησε η καταγόμενη από τη Σύρο σύζυγός του Αρίστη με τη βρεφικής ηλικίας κόρη του Ευφροσύνη. Η Ευφροσύνη μετέπειτα ήταν καθηγήτρια κλασσικής φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο Βελιγραδίου.

Ο γιατρός Ευάγγελος Ίντος (1880-1962)

Ο Ευάγγελος Ίντος (1880–1962) μετά τη φοίτησή του στα σχολεία της Γουμένισσας και της Θεσσαλονίκης σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Έλαβε πτυχίο το 1905 και ειδικότητα παθολόγου. Ήταν δραστήριο μέλος της φοιτητικής κοινότητας της Αθήνας. Με πρωτοβουλία του διοργανώθηκε το 1904 στην αίθουσα του Φιλολογικού Συλλόγου «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» εκδήλωση για τη Μακεδονία με ομιλητή τον καθηγητή και μετέπειτα Πρωθυπουργό Σ. Λάμπρο. Την εκδήλωση παρακολούθησε η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της χώρας, πλήθος κόσμου και ήταν αιτία για το έμπρακτο ενδιαφέρον της Ελληνικής Πολιτείας για τα τεκταινόμενα τότε στη Μακεδονία και τη Θράκη.

Μέλος του Κόμματος των Φιλελευθέρων, ήταν γνωστός του Ελευθερίου Βενιζέλου, προσωπικός φίλος του μετέπειτα Υπουργού Οικονομικών, Ακαδημαϊκού και πρώτου Γενικού Διοικητή Μακεδονίας (1912) Δημητρίου Ρακτιβάν που κατάγονταν από τη Βέροια. Την περίοδο του Μακεδονικού Αγώνα επικοινωνούσε με την Μελπομένη Αυγερινού, στην οποία ήδη αναφερθήκαμε. Η ίδια, μετά την απελευθέρωση της Γουμένισσας το 1912, πρότεινε την τοποθέτησή του Ευάγγελου Ίντου στη θέση του πρώτου Δημάρχου Γουμένισσας (1912-1919).

Κατά τη δημαρχιακή του θητεία στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο στήριξε τις γαλλικές στρατιωτικές δυνάμεις που είχαν στρατοπεδεύσει στην περιοχή. Αργότερα παρασημοφορήθηκε από τη Γαλλική Πολιτεία. Άσκησε τα καθήκοντα του γιατρού στη Γουμένισσα ως ιδιώτης και διευθυντής του τοπικού Νοσοκομείου. Η σύζυγός του Ευαγγελία κατάγονταν από την Αγιά Λάρισας. Απέκτησαν δύο παιδιά, τον Ιωάννη, μετέπειτα υπάλληλο του Δήμου Σερρών και τη Μαρία. Τη δεκαετία του 1950 αποσύρθηκε στη Χαλκιδική και τη Θεσσαλονίκη, όπου απεβίωσε. Πάροδος στη Γουμένισσα φέρει το όνομά του. (Πληροφορίες από την αείμνηστη θυγατέρα του Μαρία (Μαριγούλα).

Ο γιατρός Γεώργιος Ρουσσίδης (1885-1970)

Ο Γεώργιος Ρουσίδης (1885–1970) γεννήθηκε στη Γουμένισσα, φοίτησε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και έλαβε πτυχίο το 1908. Μετεκπαιδεύτηκε στο Παρίσι, όπου έλαβε ειδικότητα  παθολόγου, γυναικολόγου μαιευτήρα, έχοντας μελετήσει την ασθένεια της ελονοσίας. Επέστρεψε στην ιδιαίτερη πατρίδα του τη Γουμένισσα, ιδιώτευσε ως τα γεράματά του και εργάστηκε στο Νοσοκομείο της.

Διακρίνονταν για την επιστημονική του κατάρτιση, τη σοβαρότητα, τη συνέπεια και την απλότητα. Ασχολήθηκε με την πολιτική και εκλέχτηκε το 1920 βουλευτής του Λαϊκού Κόμματος στον Ν. Πέλλας, όπου τότε άνηκε η Υποδιοίκηση Γουμενίσσης. Το 1935 εκλέχτηκε βουλευτής Ν. Κιλκίς.

Τον επισκέπτονταν ασθενείς από την ευρύτερη περιοχή και είχε θεραπεύσει πολλούς από την ελονοσία, η οποία μάστιζε την εποχή εκείνη τους κατοίκους. Πάροδος στη Γουμένισσα φέρει το όνομά του. (Πληροφορίες για τον Γεώργιο Ρουσίδη από τον αείμνηστο γιατρό Γεώργιο Σαμαρά).

Ο Δημήτριος Χατζηχρήστος (1897–1978) γεννήθηκε στη Γουμένισσα και σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου από όπου έλαβε πτυχίο το 1927. Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα και άσκησε τα καθήκοντά του ως ιδιώτης ιατρός στη Χαλκηδόνα Θεσσαλονίκης. Τον διέκρινε μεγάλη αγάπη για την ιδιαίτερη πατρίδα του και τους κατοίκους της, την οποία επισκέπτονταν συχνότατα. Δέχονταν τους ασθενείς συντοπίτες με καλή διάθεση και βοηθούσε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους αδύναμους. Οδός στη Νέα Χαλκηδόνα Ν. Θεσσαλονίκης φέρει το όνομά του.

Ο Ιωάννης Θεοχάρης (;-1944) ήταν γιατρός παθολόγος – μαιευτήρας και κατάγονταν από τη Δεσκάτη Γρεβενών. Τη δεκαετία του 1930 εγκαταστάθηκε στη Γουμένισσα και ιδιώτευσε. Στον ελληνοϊταλικό πόλεμο υπηρέτησε ως έφεδρος υπίατρος. Μετά τη λήξη του πολέμου επέστρεψε στη Γουμένισσα, δημιούργησε οικογένεια και εργάστηκε στο Νοσοκομείο της κωμόπολης, το οποίο κάποια περίοδο διηύθυνε.

(Προδημοσίευση από την ανέκδοτη εργασία μας: Το Νοσοκομείο Γουμένισσας, 1936-2026).