Η νέα εξέλιξη με το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελεί σοβαρή προειδοποίηση για την ελληνική εξωτερική πολιτική και θέτει την κυβέρνηση προ των ευθυνών της.
Τα γεγονότα είναι συγκεκριμένα και δεν επιδέχονται επικοινωνιακούς εξωραϊσμούς.
Στις 27 Νοεμβρίου 2019, Τουρκία και Λιβύη υπέγραψαν το περιβόητο μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών, επιχειρώντας να παρακάμψουν τα δικαιώματα ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη, η Ρόδος, η Κάρπαθος και το Καστελλόριζο.
Το 2020, η Βουλή της Ανατολικής Λιβύης είχε απορρίψει το μνημόνιο.
Στις 20 Οκτωβρίου 2026, όμως, η ίδια Βουλή προχώρησε στην ομόφωνη έγκρισή του, ανατρέποντας την προηγούμενη απόφασή της.
Πρόκειται για μια σοβαρή διπλωματική εξέλιξη που δεν μπορεί να υποβαθμιστεί.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επανέλαβε στις 21 Οκτωβρίου ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτες χώρες.
Και εδώ αρχίζουν τα μεγάλα πολιτικά ερωτήματα για την ελληνική κυβέρνηση.
Επτά χρόνια μετά την υπογραφή του μνημονίου, πώς εξηγείται ότι η Τουρκία κατάφερε να μεταβάλει υπέρ της τη στάση της Ανατολικής Λιβύης;
Πόσο αποτελεσματική αποδείχθηκε η ελληνική διπλωματική παρουσία στη συγκεκριμένη χώρα;
Γιατί οι ευρωπαϊκές καταδίκες δεν συνοδεύονται από ισχυρότερες πρακτικές πρωτοβουλίες;
Και τελικά, ποιο είναι το συγκεκριμένο κυβερνητικό σχέδιο για την αποτροπή νέων τετελεσμένων;
Η συμφωνία Ελλάδας και Αιγύπτου το 2020 υπήρξε μια ουσιαστική διπλωματική κίνηση. Η πρόσφατη εξέλιξη, ωστόσο, αποδεικνύει ότι το πρόβλημα παραμένει ανοιχτό και απαιτεί συνεχή, ενεργητική αντιμετώπιση.
Δεν αρκεί η κυβέρνηση να μας διαβεβαιώνει ότι έχουμε το διεθνές δίκαιο με το μέρος μας. Οφείλει να εξηγεί πώς μετατρέπει αυτή τη νομική θέση σε ουσιαστική διπλωματική ισχύ.
Οι ανακοινώσεις του Υπουργείου Εξωτερικών, η ενημέρωση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και οι κοινές διεθνείς δηλώσεις αποτελούν υπαρκτές ενέργειες. Δεν απαντούν, όμως, από μόνες τους στο κρίσιμο ερώτημα της αποτελεσματικότητας.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να παρουσιάζει κάθε διπλωματική ανακοίνωση ως επιτυχία, όταν την ίδια στιγμή η Άγκυρα ενισχύει τις σχέσεις της με τη Λιβύη και διατηρεί στο τραπέζι τις διεκδικήσεις της.
Οι εξελίξεις αφορούν και την Κυπριακή Δημοκρατία, η οποία αντιμετωπίζει τις δικές της τουρκικές αμφισβητήσεις στις θαλάσσιες ζώνες της. Η Ελλάδα και η Κύπρος χρειάζονται κοινή, μακροπρόθεσμη στρατηγική και όχι αποσπασματικές αντιδράσεις κάθε φορά που δημιουργείται μια νέα κρίση.
Η κυβέρνηση οφείλει να διεκδικήσει ισχυρότερη ευρωπαϊκή παρέμβαση, να ενισχύσει τις διπλωματικές σχέσεις με τη Λιβύη και να παρουσιάσει συγκεκριμένο σχέδιο προστασίας των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Η εθνική κυριαρχία δεν προστατεύεται με ευχολόγια. Η εξωτερική πολιτική δεν είναι διαγωνισμός ανακοινώσεων και φωτογραφιών από διεθνείς συναντήσεις.
Δεν αμφισβητούμε την ανάγκη διαλόγου και ειρηνικής επίλυσης των διαφορών. Αμφισβητούμε, όμως, την επάρκεια μιας πολιτικής όταν οι εξελίξεις εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρά προβλήματα για τα εθνικά μας συμφέροντα.
Η κυβέρνηση οφείλει να λογοδοτήσει πολιτικά για τα αποτελέσματα της στρατηγικής της. Όχι με γενικόλογες διαβεβαιώσεις, αλλά με γεγονότα, πρωτοβουλίες και συγκεκριμένους στόχους.
Η Ελλάδα δεν έχει ανάγκη από επικοινωνιακούς πανηγυρισμούς. Έχει ανάγκη από αποφασιστικότητα, εθνική αυτοπεποίθηση, ισχυρή αποτροπή και αποτελεσματική διπλωματία.
Γιατί τα κυριαρχικά δικαιώματα της Πατρίδας δεν είναι αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης. Είναι εθνική ευθύνη.
Και η Ιστορία δεν θα κρίνει τις κυβερνήσεις από όσα υποσχέθηκαν, αλλά από όσα κατάφεραν να προστατεύσουν.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΠΟΥΝΤΖΟΥΚΙΔΗΣ
Προτεραιότητα η Πατρίδα Ε.Λ.ΚΙΛΚΙΣ
