Κοιμητήρια δήμου Παιονίας: Από χώρος μνήμης σε μηχανισμό είσπραξης;
Του Πολυκράτη Παντσίδη
Με πολύ προσοχή διάβασα τις δίκαιες αντιδράσεις πολλών συνδημοτών μας σχετικά με την εφαρμογή του νέου Κανονισμού Λειτουργίας Κοιμητηρίων του δήμου Παιονίας και ιδιαίτερα για την τοποθέτηση χωνευτηρίου στο κοιμητήριο Γουμένισσας, καθώς και τις αντιδράσεις που είχαν προηγηθεί το προηγούμενο διάστημα σε χωριά του δήμου μας.
Είναι κατανοητό ότι ένας νέος κανονισμός μπορεί να θεσπίζεται για λόγους εκσυγχρονισμού, καθαριότητας, υγιεινής, περιβαλλοντικής προστασίας, χωροταξικής οργάνωσης και γενικότερα για την ορθή λειτουργία των κοιμητηρίων, πάντα με γνώμονα την εξυπηρέτηση των δημοτών και πάνω απ’ όλα, τον σεβασμό προς τους νεκρούς.
Ωστόσο, εύλογα γεννώνται ερωτήματα για το κατά πόσο ο νέος κανονισμός εξυπηρετεί πραγματικά τις ανάγκες των δημοτών ή αν τελικά λειτουργεί κυρίως ως μηχανισμός επιβολής νέων οικονομικών επιβαρύνσεων.
Πρώτα απ’ όλα, προκαλεί απορία το γεγονός ότι δεν προηγήθηκε ουσιαστική διαβούλευση με τα τοπικά συμβούλια και τις τοπικές κοινωνίες, μέσα από ανοιχτές συνεδριάσεις στις κοινότητες του δήμου. Ένα τόσο σοβαρό θέμα, που αγγίζει βαθιά τις παραδόσεις, τη θρησκευτική συνείδηση και το συναίσθημα των ανθρώπων, όφειλε να πρώτα συζητηθεί με τους ίδιους τους δημότες.
Αυτό όμως που περισσότερο προκαλεί αγανάκτηση είναι η αίσθηση ότι βασικός στόχος του νέου κανονισμού δεν είναι η καλύτερη λειτουργία των κοιμητηρίων, αλλά η επιβολή νέων τελών και η αύξηση των δημοτικών εσόδων.
Ίσως κάποια από αυτά τα μέτρα να εφαρμόζονται σε μεγάλες αστικές περιοχές, όπου υπάρχει πραγματικό πρόβλημα έλλειψης χώρου. Όμως σε έναν κατεξοχήν αγροτικό δήμο, με επαρκείς χώρους ταφής και με συνεχή μείωση του πληθυσμού, εύλογα αναρωτιέται κανείς ποια πραγματική ανάγκη επιβάλλει τέτοιες χρεώσεις.
Το άρθρο 14 του νέου κανονισμού, με τίτλο «Δικαιώματα και τέλη», είναι αποκαλυπτικό. Ο σχετικός πίνακας παραπέμπει περισσότερο σε τιμοκατάλογο επιχείρησης παρά σε υπηρεσία που αφορά την τελευταία κατοικία των ανθρώπων.
ΤΙΜΟΚΑΤΑΛΟΓΟΣ
- Δικαίωμα ενταφιασμού σε νέο τάφο: 200 €
- Δικαίωμα ενταφιασμού σε υπάρχοντα οικογενειακό τάφο: 100 €
- Για νέους ηλικίας 13 έως 25 ετών: 50 ή 100 € αντίστοιχα
- 1η παράταση διατήρησης τάφου: 200 €
- 2η παράταση: 500 €
- 3η παράταση: 800 €
Τι καταλαβαίνει λοιπόν ένας απλός δημότης διαβάζοντας αυτόν τον πίνακα;
- Ότι όταν πεθάνει, η οικογένειά του θα πρέπει να πληρώσει για την ταφή του.
- Ότι αν στο μέλλον ταφεί συγγενικό πρόσωπο στον ίδιο τάφο, θα υπάρξει νέα οικονομική επιβάρυνση.
- Ότι ακόμη και οι οικογένειες που έχασαν νέο άνθρωπο ηλικίας 13 έως 25 ετών δεν απαλλάσσονται πλήρως από τα τέλη.
- Και κυρίως, ότι η παραμονή του νεκρού στον τάφο εξαρτάται από τη συνεχή καταβολή χρημάτων από τους συγγενείς του.
Στην πράξη, για να παραμείνουν τα οστά ενός ανθρώπου στον ίδιο τάφο για συνολικά 45 χρόνια, οι συγγενείς του μπορεί να χρειαστεί να καταβάλουν συνολικά 1.500 € μόνο για παρατάσεις, χωρίς να υπολογίζονται άλλες επιβαρύνσεις.
Και δεν σταματά εκεί.
Αν οι συγγενείς αδυνατούν να πληρώσουν τις παρατάσεις και υποχρεωθούν να μεταφέρουν τα οστά στο οστεοφυλάκιο, τότε επιβάλλονται νέα τέλη για τη φύλαξή τους. Ακόμη και εκεί προβλέπονται χρονικά όρια και πρόσθετες οικονομικές επιβαρύνσεις για κάθε παράταση παραμονής.
Και αν κάποια οικογένεια δεν μπορεί να ανταποκριθεί οικονομικά, τότε βρίσκεται αντιμέτωπη με διαδικασίες που προσβάλλουν το ανθρώπινο συναίσθημα και τη μνήμη των νεκρών της. Ο κανονισμός προβλέπει ακόμη και αυτεπάγγελτη ανακομιδή και μεταφορά των οστών στο χωνευτήριο, ενώ το προβλεπόμενο τέλος θα καταλογίζεται στους συγγενείς των θανόντων. (άρθρο 12, παρ. 8).
Έτσι δημιουργείται εύλογα στους δημότες η αίσθηση ότι ακόμη και ο θάνατος μετατρέπεται σε πεδίο εισπρακτικής πολιτικής.
Πληρώνεις για να ταφείς.
Πληρώνεις για να παραμείνεις στον τάφο.
Πληρώνεις για την εκταφή.
Πληρώνεις για την μεταφορά των οστών στο οστεοφυλάκιο.
Πληρώνεις για την παραμονή στο οστεοφυλάκιο.
Πληρώνεις για την μεταφορά στο χωνευτήριο.
Πληρώνεις στην εκκλησία.
Ο σεβασμός προς τους νεκρούς και τις οικογένειές τους δεν μπορεί να αποτιμάται με οικονομικούς καταλόγους. Πολύ φοβάμαι ότι, με τέτοιες λογικές, αργά ή γρήγορα ακόμη και τα κοιμητήρια θα περάσουν σε ιδιώτες.
Πρόταση
Η δημοτική αρχή οφείλει να αποσύρει τον συγκεκριμένο κανονισμό και να φέρει έναν νέο, έπειτα από ουσιαστική διαβούλευση με τα τοπικά συμβούλια και τις τοπικές κοινωνίες.
Η λειτουργία και η συντήρηση των κοιμητηρίων πρέπει να καλύπτονται από τα ήδη υψηλά δημοτικά και κρατικά έσοδα που καταβάλλουν οι πολίτες και όχι με διαρκείς νέες επιβαρύνσεις πάνω στον ανθρώπινο πόνο.
Τα κοιμητήρια δεν είναι επιχειρήσεις. Είναι χώροι μνήμης, σεβασμού και αξιοπρέπειας.
Υ.Γ.
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι κατά πόσο τηρούνται οι όροι και οι κανόνες που αφορούν την εύρυθμη λειτουργία των κοιμητηρίων, σύμφωνα με τα άρθρα 5, 6 και 13 του νέου κανονισμού. Για το ζήτημα αυτό επιφυλασσόμαστε να επανέλθουμε σε επόμενο δημοσίευμα.
