Από την Τιφλίδα στο Μικρό Δάσος. Γιάννης Καρυπίδης 21/4/1952 – 11/7/2026
Γράφει ο Βασίλης Αθανασιάδης
Ένας Τραντέλλενας της εποχής μας
Την Δευτέρα 13 Ιουλίου 2026, στον ιερό ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, Μιχαήλ και Γαβριήλ, του Μικρού Δάσους του δήμου Παιονίας, αποχαιρετίσαμε, με πόνο ψυχής, έναν σπάνιο, έναν μοναδικό για την εποχή μας άνθρωπο, έναν από τους τελευταίους Τραντέλλενες τον Γιάννη Καρυπίδη, που μας άφησε στα 74 του χρόνια.
Ο Γιάννης ήταν Έλληνας 6ης γενιάς από την Γεωργία, που γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1952 στην Τιφλίδα.
Οι πρόγονοί του, Ποντιακής καταγωγής, κατάγονταν από τα μέρη της Αργυρούπολης του Πόντου, οι οποίοι είχαν φθάσει το 1830 μεταξύ των πρώτων στη Γεωργία, μαζί με άλλους 30.000 Έλληνες Ποντίους μετά από τον νικηφόρο Ρωσοτουρκικό πόλεμο, που είχε σαν συνέπεια την επέκταση της Τσαρικής Ρωσίας στα εδάφη της Γεωργίας.
Η Τσαρική Ρωσία προωθείται προς νότο, αποσπώντας Οθωμανικά εδάφη και ο Ελληνισμός της περιοχής αυτής, του νοτιο-ανατολικού Πόντου, υποφέρει τα πάνδεινα γι΄αυτό και για καλύτερες συνθήκες ζωής, καταφεύγει στα εδάφη που προσαρτώνται από την Ρωσία.
Είναι η ίδια εποχή (1830) που δημιουργείται το πρώτο ελεύθερο Ελληνικό κράτος και Κυβερνήτης της Ελλάδος είναι ο Ιωάννης Καποδίστριας.
Ο Γιάννης ο Τραντέλλενας
(Τραντέλλενας = Τριάντα φορές Έλληνας)
Ο Γιάννης αποφοίτησε από το τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του Κρατικού Πολυτεχνείου της Γεωργίας (Τιφλίδα).
Από το 1974 έως το 1990 εργάστηκε ως Πολιτικός Μηχανικός.
Το 1991 ήρθε για μόνιμη εγκατάσταση στην Ελλάδα από το 1991 μέχρι το 1995, περίοδο κατά την οποία έχουμε την άφιξη χιλιάδων Ελληνοποντίων από την Ρωσία, την Γεωργία και άλλες Δημοκρατίες της τέως Σοβιετικής Ένωσης, ο Γιάννης μας είναι υπεύθυνος υποδοχής των παλιννοστούντων
Ο Γιάννης Καρυπίδης, προσωπικότητα του Ποντιακού κινήματος, είναι από του πρώτους που στάθηκαν στο πλευρό της Ελληνικής κοινότητας στη Γεωργία όπου γεννήθηκε και ζούσε και γενικά στην ΕΣΣΔ αφιερώνοντας δεκαετίες στην υπηρεσία του Ελληνισμού.
Κάθε σκέψη, κάθε λόγος και κάθε πράξη είχε σαν στόχο την ανάδειξη του μεγαλείου της Ελλάδος με την διδασκαλία της Ελληνικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού των Ελλήνων του Καυκάσου, αυτών των απογόνων του Προμηθέα αλλά και των “Αργοναυτών”, όπως δήλωναν με περηφάνια οι ίδιοι.
Γηγενής από την Τιφλίδα, ήταν οργανωτής και συμμετείχε ενεργά στο Ελληνικό κίνημα από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, ηγήθηκε της εργασίας με τη νεολαία για την δημιουργία και λειτουργία των πρώτων Ελληνικών κοινοτήτων στην Δημοκρατία της Γεωργίας και αργότερα ένας από τους βασικούς εκπροσώπους του Ποντιακού Ελληνισμού στην Ελλάδα και τον κόσμο.
Ο Γιάννης, ήταν ένα από τα δυναμικά στελέχη της Ελληνικής νεολαίας στην Τιφλίδα, από τα φοιτητικά του χρόνια, τη δεκαετία του 1970, μαζί με άλλους “φλογερούς” Έλληνες, όπως τον Θεόδωρο Γ. Ζωσιμίδη που διετέλεσε Υφυπουργός γεωργίας της Δημοκρατίας της Γεωργίας, μέλη της Κομσομόλ, κατόρθωσαν να οργανώσουν με την έγκριση τον τότε αρχών, τον πρώτο Σύλλογο της Ελληνικής νεολαίας Τιφλίδος.
Ο Γιάννης ήταν ο πρώτος Πρόεδρος του Συλλόγου νεολαίας των Ελλήνων της Τιφλίδας και ήρθε σε επαφή με τους Έλληνες σπουδαστές, με στόχο την ενεργοποίηση και την ένταξη δεκάδων Ελλήνων από όλη τη Γεωργία σε αυτόν τον Σύλλογο που υπηρετούσε τα Ελληνικά γράμματα και τον Ελληνικό πολιτισμό.
Στο μέσον με μουστάκι ο Γιάννης Καρυπίδης.
Ο Γιάννης μας στην Τσάλκα με συγγενικό του πρόσωπο και πίσω η προτομή του Αριστοτέλη
Ο Καρυπίδης αφότου εγκαταστάθηκε στην Ελλάδα, συνέβαλε σημαντικά στη στήριξη και στην ανάπτυξη των κοινοτήτων των επαναπατριζόμενων, ενισχύοντας τους δεσμούς των Ελλήνων της πρώην ΕΣΣΔ με την ιστορική πατρίδα.
Όταν ήρθε για πάντα στην Ελλάδα, συνέχισε αδιάκοπα να υπηρετεί τον προσφυγικό και ποντιακό ελληνισμό. Μέσα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων, τον Σύλλογο Παλιννοστούντων Ελληνοποντίων «Μαυροθαλασσίτες», καθώς και άλλους φορείς, στάθηκε δίπλα στους χιλιάδες παλιννοστούντες συμπατριώτες μας, συμβάλλοντας στην ομαλή εγκατάστασή τους και στη διατήρηση των δεσμών με τις Eλληνικές κοινότητες της Μαύρης Θάλασσας.
Ο Γιάννης, στην υποδοχή του νεοαποκτηθέντος (τότε), ποδοσφαιριστή του Π.Α.Ο.Κ., Χρήστο Ζαφείρη, Δεκέμβριος 2025
Πέρα από την αγάπη του για τον Ελληνισμό εκεί στην Γεωργία αλλά και εδώ στην Ελλάδα, μεγάλη του αγάπη και αδυναμία, ήταν ο Π.Α.Ο.Κ., παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας που αντιμετώπιζε, δεν έπαψε να νοιάζεται και να παρακολουθεί όλα τα συμβαίνοντα στην αγαπημένη του ομάδα.
Το πρώτο δεκαήμερο του Οκτώβρη του 1990, πραγματοποιείται το “Α’ Πανσοβιετικό Φεστιβάλ Πολιτισμού και Τέχνης των Ελλήνων της Ε.Σ.Σ.Δ.” στη Μόσχα, με την συμμετοχή εκατοντάδων Ελλήνων εκπροσώπων συλλόγων από κάθε γωνία της τέως Ε.Σ.Σ.Δ. Έλληνες από την Αρμενία, την Γεωργία, την Ουκρανία, το Καζακστάν, το Ουζμπεκιστάν, από την Μόσχα, από την Αζοφική θάλασσα, από την Κριμαία, την Αγία Πετρούπολη, την Οσετία (Βλαντικαβκάζ), το Βλαδιβοστόκ και από οπουδήποτε υπάρχει οργανωμένος Ελληνισμός, συναντώνται για πρώτη φορά, προβάλουν το πολιτιστικό τους έργο, αλλά και εκφράζουν τον προβληματισμό τους για το μέλλον μέσα σε αυτήν την κοσμογονική αλλαγή, που συμβαίνει στον τόπο που γεννήθηκαν και έζησαν επί αιώνες.
ΦΕΣΤΙΒΑΛ
“ΜΕΓΑΛΗ ΓΙΟΡΤΗ”
ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΑΖΟΦΙΚΗΣ (Αναμνηστική κονκάρδα
Η παρουσία των νέων από την Τσάλκα από την Μαριούπολη της Αζοφικής, το Γκελεντζίκ, την Ανάπα, το Κρασνοντάρ είναι εντυπωσιακή, στην ψυχή τους, στη σκέψη και το λόγο τους με γνώση της ιστορικής καταγωγής και πορείας είναι πάντα η Ελλάδα.
Η Ελλάδα είναι παρούσα σε αυτό το μεγάλο γεγονός με την παρουσία αντιπροσωπείας της τότε μοναδικής Δευτεροβάθμιας οργάνωσης Ποντίων στην Ελλάδα,την Π.Ο.Π.Σ. (Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων), αργότερα δημιουργήθηκε και η Π.Ο.Ε. (Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος), ακόμη μετείχαν Έλληνες καλλιτέχνες και η Ένωση Ποντίων Καλλιθέας από την Αθήνα με το περίφημο χορευτικό της που σε κάθε εμφάνιση του προκαλούσε τον θαυμασμό και αποσπούσε παρατεταμένα χειροκροτήματα.
Είχα την τιμή με την ιδιότητα του προέδρου του συλλόγου Ποντίων Πολυκάστρου και Περιχώρων “οι Ακρίτες” και μέλος τότε της Π.Ο.Π.Σ. να μετέχω της αποστολής της Ομοσπονδίας, μαζί με τον αλησμόνητο Κώστα Βροχόπουλο και άλλα εκλεκτά μέλη της Ποντιακής Κοινότητας, σε αυτό το “Α’ Πανσοβιετικό Φεστιβάλ Πολιτισμού και Τέχνης των Ελλήνων της Ε.Σ.Σ.Δ.” και να γνωρίσω δεκάδες αδελφούς Έλληνες της τότε Ε.Σ.Σ.Δ..
Γαβριήλ Ποπώφ
πρώην δήμαρχος Μόσχας
Είναι εποχή της περίφημης “Περεστρόικας”, η περίοδος του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στην εξουσία, ὀλα τριγύρω αλλάζουνε και ο προβληματισμός, η αγωνία για το που πηγαίνουμε, οι ελπίδες για κάτι καινούργιο μέσα από άλλες συνθήκες διακυβέρνησης που έρχονται διακατέχει την πλειοψηφία των κατοίκων της “αχανούς” Σοβιετικής Ένωσης, όμως η ελπίδα για κάτι καλύτερο υπάρχει σε πολλούς.
Δήμαρχος στη Μόσχα εκείνη την περίοδο είναι ο Ελληνικής καταγωγής Γαβριήλ Ποπώφ του Χαρίτωνος (Παπαδόπουλος) από τους Έλληνες της Αζοφικής θάλασσας.
Το ιστορικό ξενοδοχείο “Ουκρανία” στο οποίο διαμέναμε τότε.
Με τον αλησμόνητο Κώστα Βροχόπουλο στο δρόμο για τη Μόσχα, με ενδιάμεση στάση στη Βουδαπέστη.Εγώ με τους αλησμόνητους Γιάννη Καρυπίδη και Κώστα Βροχόπουλο, είχαμε επισκεφθεί και φιλοξενηθεί στη Μόσχα στο σπίτι του μεγάλου Ελληνικής καταγωγής σκηνοθέτη Χριστόφορου Τριανταφύλλοφ.
ο Χριστόφορος Τριανταφύλλοφ ήταν ένας αληθινός Έλληνας
Σήμερα ο Ελληνισμός της Γεωργίας στην πλειοψηφία του από τα μέσα της δεκαετίας 1990 έχει μεταναστεύσει, στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στη Ρωσία κ.α., το ίδιο και η πλειοψηφία των Ελλήνων του Καζακστάν, του Ουζμπεκιστάν και μεγάλος αριθμός Ποντίων από τη Ρωσία ήρθαν στη μητέρα πατρίδα.
Ένας μεγάλος αριθμός κατοίκων της Τσάλκας (Γεωργία), εγκαταστάθηκε και στο Δήμο Παιονίας, ιδιαίτερα στο Πολύκαστρο και το Πευκόδασος, όπου είχαν και πολλούς συγγενείς, αφού οι κάτοικοι του επίσης κατάγονται από την Τσάλκα και εγκαταστάθηκαν στην Ορέβιτσα (Πευκόδασος) στις αρχές της 3ης δεκαετίας του 20ου αιώνα.
Όλοι αυτοί ενσωματώθηκαν στον τόπο μας και αποτελούν ένα δυναμικό και πολύ σημαντικό κομμάτι του δήμου μας.
Σημαντικός αριθμός Ελλήνων Ποντίων ζούνε και ευημερούν στα Βόρεια Ανατολικά παράλια του Ευξείνου Πόντου στις πόλης Σότσι, Καπαρτίνγκα,Τουαπσέ, Γκελεντζίκ, Ανάπα, Βιτιαζεβο, Νοβοροσίσκ, Κρασνοντάρ κ.α.
Εκείνος που δεινοπάθησε και δεινοπαθεί ακόμη είναι ο πολυπληθής Ελληνικός πληθυσμός της Αζοφικής θάλασσας, της Μαριούπολης και των δεκάδων Ελληνικών χωριών που δημιουργήθηκαν και κατοικήθηκαν από Έλληνες που κατοικούσαν στη Κριμαία από τα τέλη του 18ου αιώνα και μετακινήθηκαν στη θάλασσα του Αζόφ για να αποφύγουν τις βιαιότητες των Τατάρων.
Αυτός ο Ελληνισμός βρίσκεται στη ζώνη πυρός του πολέμου Ρωσίας – Ουκρανίας εδώ και πάνω από 4 χρόνια, η ψυχής τους είναι με το μέρος της Ρωσίας, αυτοί είχαν κατά την εγκατάσταση τους, πέριξ της Αζοφικής (Μαριούπολη και δεκάδες χωριά) την στήριξη της Μεγάλης Αικατερίνης και του Ορλόφ.
Ευχή μας να τελειώσει ο αδελφοκτόνος πόλεμος Ρωσίας – Ουκρανίας να επέλθει η ΕΙΡΗΝΗ στον τόπο, να ξαναβρούν οι λαοί την ηρεμία τους και να ασχοληθούν με έργα προόδου και ευημερίας και η ηγεσία της χώρας μας και της Ευρώπης να καταλάβουν ότι η σωστή πλευρά της ιστορίας είναι η αρμονική συνεργασία με την Ρωσία επ΄ωφελεία όλων των κατοίκων της Ευρώπης και όχι μόνο.
Σε όλη την παραμονή μας στη Μόσχα πολύτιμη ήταν η παρουσία και η βοήθεια του εκλεκτού φίλου Γιάννη Καρυπίδη, υπερδραστήριου μέλους του Συλλόγου Ελληνικής Νεολαίας Τιφλίδας που από την πρώτη στιγμή της αφιξής μας στη Μόσχα και μέχρι την αναχώρηση μας, για πάνω από μιά εβδομάδα ήταν δίπλα μας, συνεργάτης και ξεναγός, που φρόντισε να μη μας λήψει τίποτα.
Το τελευταίο αντίο
