Γράφει ο Αλέξιος Ηλιάδης
Νέα δικαστική εξέλιξη στην υπόθεση της επαναφοράς των δώρων Χριστουγέννων, Πάσχα και του επιδόματος αδείας στους εργαζομένους του Δημοσίου. Με την υπ’ αριθμ. 138/2026 απόφασή του, το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς αποφάσισε να απευθύνει προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ), προκειμένου να διευκρινιστεί εάν η διατήρηση της κατάργησης των συγκεκριμένων παροχών είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο. Η υπόθεση αφορά αγωγή 46 εργαζομένων του Γενικού Νοσοκομείου Κιλκίς, οι οποίοι διεκδικούν τα επιδόματα για την τριετία 2023–2025.
Στο επίκεντρο της δικαστικής απόφασης βρίσκεται το ερώτημα εάν μπορεί να συνεχίζεται η μη καταβολή των δώρων στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα, παρά τη βελτίωση των δημοσιονομικών συνθηκών της χώρας και την ύπαρξη ευρωπαϊκών διατάξεων για την προστασία των αποδοχών.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς δεν προχώρησε στην οριστική εκδίκαση των οικονομικών αξιώσεων, αλλά επέλεξε να ζητήσει την ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου από το ΔΕΕ, σύμφωνα με το άρθρο 267 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Να σημειωθεί ότι για το θέμα έχει προηγηθεί αρνητική απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) τον Αύγουστο του 2026 και η ΑΔΕΔΥ κινείται πλέον σε δύο παράλληλους άξονες: προσφυγή στα ευρωπαϊκά δικαστήρια και απεργιακή κλιμάκωση.
Η αγωγή των 46 εργαζομένων στο Νοσοκομείο Κιλκίς
Η υπόθεση ξεκίνησε από αγωγή 46 εργαζομένων με συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς.
Οι εργαζόμενοι διεκδικούν την καταβολή των επιδομάτων εορτών και αδείας για τα έτη 2023, 2024 και 2025.
Υποστηρίζουν ότι η κατάργηση των συγκεκριμένων παροχών, η οποία θεσπίστηκε με τον ν. 4093/2012, καθώς και η διατήρησή της μέχρι σήμερα, παραβιάζουν διατάξεις του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το δικαστήριο έκρινε ότι για την εξέταση των αξιώσεων απαιτείται προηγουμένως να διευκρινιστεί η ερμηνεία συγκεκριμένων διατάξεων της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Στο σκεπτικό της απόφασης γίνεται αναφορά στις αποφάσεις 1307/2019 και 798/2021 της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες είχε κριθεί συνταγματική η πλήρης κατάργηση των επιδομάτων.
Οι αποφάσεις αυτές είχαν εκδοθεί υπό τις δημοσιονομικές συνθήκες που επικρατούσαν μετά την οικονομική κρίση.
Ωστόσο, το Πρωτοδικείο Κιλκίς επισημαίνει ότι έκτοτε έχουν μεσολαβήσει σημαντικές μεταβολές στην οικονομική κατάσταση της Ελλάδας.
Ειδικότερα, αναφέρεται:
- Στην έξοδο της χώρας από το τρίτο μνημόνιο το 2018.
- Στην πρόωρη αποπληρωμή του δανείου του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου το 2022.
- Στην έξοδο της Ελλάδας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας.
Με βάση αυτά τα δεδομένα, τίθεται το ερώτημα κατά πόσο εξακολουθεί να δικαιολογείται η διαφορετική μεταχείριση των εργαζομένων του Δημοσίου ως προς τα επιδόματα εορτών και αδείας.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία για τους κατώτατους μισθούς
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην Οδηγία (ΕΕ) 2022/2041, η οποία αφορά τους επαρκείς κατώτατους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Εφόσον η ερμηνεία αυτή γίνει δεκτή, η μη καταβολή των επιδομάτων στους εργαζομένους του δημόσιου τομέα ενδέχεται, σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, να έχει ως αποτέλεσμα οι ετήσιες αποδοχές των περισσότερων εναγόντων να υπολείπονται των αντίστοιχων ετήσιων αποδοχών που προκύπτουν από την καταβολή 14 μισθών.
Πρόκειται για ένα από τα βασικά ζητήματα για τα οποία ζητείται η τοποθέτηση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ερώτημα για τη διαφορετική μεταχείριση δημόσιου και ιδιωτικού τομέα
Στο επίκεντρο της προδικαστικής παραπομπής βρίσκεται και η διαφορά που υπάρχει ως προς την καταβολή των συγκεκριμένων παροχών μεταξύ εργαζομένων του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα.
Το Μονομελές Πρωτοδικείο Κιλκίς ζητά να διευκρινιστεί εάν η διατήρηση αυτής της διαφοροποίησης είναι συμβατή με:
- Τα άρθρα 17, 20 και 31 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Τα άρθρα 3 και 6 παράγραφος 1 της Οδηγίας 2022/2041.
Στο προδικαστικό ερώτημα επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι η εξαίρεση των εργαζομένων του δημόσιου τομέα από την καταβολή των δώρων εξακολουθεί να ισχύει χωρίς ειδική αιτιολογία, παρά τη βελτίωση της δημοσιονομικής κατάστασης.
Το ζήτημα που καλείται να ερμηνεύσει το ΔΕΕ δεν είναι απλώς η ύπαρξη διαφορετικών μισθολογικών ρυθμίσεων, αλλά η συμβατότητα της συγκεκριμένης διαφοροποίησης με τις ευρωπαϊκές διατάξεις που επικαλείται η απόφαση.
Γιατί το Πρωτοδικείο Κιλκίς;
Η διαδικασία πραγματοποιείται στο πλαίσιο του άρθρου 267 ΣΛΕΕ, που προβλέπει τη δυνατότητα των εθνικών δικαστηρίων να υποβάλλουν προδικαστικά ερωτήματα για την ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου.
Η οριστική κρίση για τις διεκδικήσεις των εργαζομένων θα εξαρτηθεί από την απάντηση που θα δοθεί στα συγκεκριμένα νομικά ζητήματα.
Απορρίφθηκε η αξίωση για ηθική βλάβη
Η απόφαση περιλαμβάνει και ξεχωριστή κρίση για το αίτημα των εργαζομένων να λάβουν χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης.
Οι 46 ενάγοντες ζητούσαν 500 ευρώ ο καθένας για τον συγκεκριμένο λόγο.
Ωστόσο, το Πρωτοδικείο έκρινε μη νόμιμο το αίτημα, επισημαίνοντας ότι η μη καταβολή οφειλόμενων αποδοχών δεν συνιστά από μόνη της αδικοπραξία που να θεμελιώνει αξίωση χρηματικής ικανοποίησης με βάση τα άρθρα 914 και 932 του Αστικού Κώδικα.
Η κρίση αυτή είναι διακριτή από το βασικό ζήτημα της διεκδίκησης των δώρων και του επιδόματος αδείας, για το οποίο αποφασίστηκε η προδικαστική παραπομπή.
Πηγή: aftodioikisi.gr
