Μητροπολίτης κκ. Δημήτριος: Λατρευτική συνανύμνηση του Αναστάντος

Ο Κύριός μας εθελούσια σταυρώθηκε και απέθανε. Αυτεξούσια όμως ανέστη από τον τάφο, και δώρισε στην ανθρώπινη φύση τα δώρα της Αναστάσεώς Του.

Μας ανέδειξε η Χάρη και το έλεος του αναστάντος Κυρίου τίμια και ευσυνείδητα μέλη Του, με αιωνική προοπτική.

“Ανέστη Χριστός, και ζωή πολιτεύεται. Ανέστη Χριστός, και νεκρός ουδείς επί μνήματος. Χριστός γαρ εγερθείς εκ νεκρών απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο”.

Έτσι ομολογούμε το: Αληθώς Ανέστη ο Κύριος.

Το βεβαιώνει η εμπειρική ιστορική παράδοση της Εκκλησίας μας, διακηρυττόμενη ευθέως και αμέσως μετά τα γεγονότα, μια σιγουριά όχι επιστημονικών εξετάσεων είτε ιδεολογικών δογμάτων, αλλά μια απόλυτη ιστορική εμπειρική σιγουριά που την εμπνέει ευαγγελικά το Πνεύμα το Άγιο.

Μάλιστα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο Κύριος αναστημένος είχε περισσότερους κι αμέτρητους αυτόπτες πίστεως, ενώ σταυρωμένος είχε περισσότερους αυτόπτες στιγματισμού. Αλλά πάντως –ούτως ή άλλως– είχε αυτόπτες. Μόνο που οι πιστεύοντες ήσαν εμπνεόμενοι από το Πνεύμα το Άγιο, ήσαν ανοικτοί-δεκτικοί σ᾽ αυτό το χριστολογημένο άνοιγμα της ανθρώπινης κτιστότητος στη θεανθρώπινη πρόσληψη και σωτηρία της.

«Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός δηλώνει [ότι] ο Θεός Λόγος κατέβηκε από τους ουρανούς δίχως να μετακινηθεί, φανερώθηκε στη γη και ντύθηκε την αδυναμία εκείνη που οδηγεί στα ύψη» (π. Δημ. Στανιλοάε “Ο Θεός είναι αγάπη”, μτφρ Νίκου Α. Ματσούκα, 1983, σ. 41, με παραπομπές).

Το βεβαιώνουν σε μας τους δύσπιστους οι Άγιοι που μαρτύρησαν από αιώνες (συσταυρωμένοι με το Χριστό) και φανερώθηκαν συναρπαστικά στις μέρες μας (συναναστημένοι από το Χριστό), ωσάν τον άγιο Ραφαήλ και τη συνοδεία του στη Λέσβο, και τόσοι άλλοι άγιοι, που στο διάβα των αιώνων φανερώθηκαν ενώπιοι ενωπίων, “κατ᾽ όναρ και καθ᾽ ύπαρ”.

Το βεβαιώνουν οι νεότεροι Άγιοι σαν τον άγιο Παίσιο, που νεαρό παλικάρι εκεί στην Κόνιτσα αξιώθηκε και Τον είδε ολοζώντανο πρώτη φορά στη ζωή του, μέσα σε ολόλαμπρο θεικό φως, και Τον άκουσε να του λέει: «Αρσένιε, εγώ είμαι η ανάσταση και η ζωή».

«Ο Υιός του Θεού έγινε άνθρωπος για να κάνει Θεό τον άνθρωπο, λένε οι ανατολικοί πατέρες. Έτσι ο πιστός, με την έλευση του Θεού στον κόσμο, δεν έχει μόνο την ιδεατή ικανοποίηση ότι ο Θεός από αγάπη κατέβηκε προς αυτόν, αλλά βρέθηκε στο ύψος εκείνο, όπου μπορεί να ζήσει με θεικό τρόπο» (ο.π., σ. 40).

***

Οι μόνοι που δεν το επιβεβαιώνουμε είμαστε εμείς οι στενόκαρδοι άνθρωποι, οι εκάστοτε άνθρωποι που γράφουμε τραγωδιακά –ωσάν να θέλουμε να διαγράψουμε μηδενιστικά– όλες τις ετερώνυμες σελίδες της εκάστοτε εποχικής κοινής ιστορίας.

Για παράδειγμα, σήμερα, ζούμε στην εποχή ενός παγκόσμια εξαπλωμένου τεχνοκρατικού πολιτισμού.

Ρητορεύουμε μια καθολική ευνοικότερη συμμετοχή σε τρέχουσες τεχνολογικές ευκαιρίες γνώσεως, επικοινωνίας και μάθησης, εργασίας και προόδου, ακόμη και βιοτεχνολογικής βελτίωσης. Και όμως· ο ίδιος αυτός πολιτισμός μένει δουλωμένος κυρίως στις ιδιοτέλειες που τον προωθούν και τον παράγουν, στα οικουμενικά οράματα εξουσίας των περιφερειακών πήλινων γιγάντων.

Δεν είναι ο καθολικός άνθρωπος που συγκινεί το σύγχρονο παγκόσμιο πολιτισμό, αλλά η ιδιοτέλεια του ενός ενάντια στον άλλο, το κέρδος της μιάς και της άλλης υπερδύναμης ενάντια στην άλλη και την παρα-άλλη και ούτω καθεξής. Είμαστε η τρανότερη επιβεβαίωση του Κάιν και του Άβελ, κανείς μην αμφιβάλλει για την βιβλική αφήγηση. Την ξαναφτιάξαμε αμέτρητες φορές και την ξαναφτιάχνουμε πανομοιότυπη σήμερα.

Πως λοιπόν εμείς οι συγχρονισμένοι θα μπορέσουμε να αποδεχθούμε, να εισπράξουμε, να γίνουμε μερίδιο δοχής και δωρεάς της αγάπης του Θεού;

***

Απολησμονήσαμε και επιμένουμε να απολησμονούμε Εκείνον που ενανθρωπισμένος μας έδωσε την ευκαιρία να έχουμε και να αποκαλούμε “Πατέρα μας” τον Πατέρα Του!

Στην πιο γνωστή προσευχή της Καινής Διαθήκης, ο ίδιος ο Χριστός μας δίνει το δικαίωμα να παρακαλούμε τον άχρονο Πατέρα Του ως Πατέρα μας. Με μια θεολογική λεπτή αίσθηση: είναι ο Πατέρας μας ο ουράνιος, ο άκτιστος, ο αιώνιος, ο απερίληπτος.

Όμως, όλοι εμείς οι άνθρωποι ―με τον αυτόματο μεταφραστή της στενής καρδιάς― επιμένουμε να εξορίζουμε τον επουράνιο Πατέρα μας μόνο για τους ουρανίους, αγγέλους και αγίους. Δεν Τον θέλουμε Πατέρα στις καρδιές μας, Πατέρα μας επί της γης, αλλά Πατέρα μας μόνον εν τοις ουρανοίς.

Εκείνος με τον Υιό Του γεφύρωσε απόλυτα τη δική μας απόσταση απέναντί Του κι έγινε Πατέρας μας. Ενώ εμείς οι ιδιόγνωμοι τυρανίσκοι της αυτογνωμίας Τον θέλουμε από κάποια απόσταση. Όχι για τίποτε άλλο, αλλά πρωτίστως για να μην έχουμε αδελφούς μας όλους τους δικαιούχους της αυτής ιδιότητος.

Και φτιάχνουμε κολάσεις επί της γης. Κολάσεις στο άμεσο βεληνεκές της διαβίωσης, κολάσεις και στο ευρύτερο βεληνεκές της επιγείωσης.

Και έρχεται σήμερα, εδώ και τώρα, ο ίδιος ο ενιστορικός άχρονος Θεός, ο Υιός της αγάπης του Πατρός προς τον κόσμο, ο σταυρωμένος κι αναστημένος Χριστός, να μας ξαναθυμίσει με την εκκλησιαστική λατρευτική επικαιρότητα:

αληθώς σταυρώθηκα και αναστήθηκα

για τον κάθε άνθρωπο που γεννήθηκε και θα γεννηθεί

για τον κάθε πλησίον σας και για σας, ένα προς ένα,

χωρίς καμιά πρόκριση και καμιά διάκριση

χωρίς καμιά καταδίκη και κανένα αποκλεισμό

χωρίς μικρότητες ή μεγαλειότητες

χωρίς ασήμαντους και σπουδαίους·

ο Θεός έγινα για σας άνθρωπος και παραμένω εις αιώνας προσφερόμενος Θεάνθρωπος

αναδεχόμενος τη μέθεξη της πίστης σας και τη μετάνοια της ζωής σας.

***

«Δεν μπορούμε να μπούμε στο σπίτι του Πατέρα παρά μόνο με τη θυσία· έτσι, δεν είμαστε σ᾽ αυτή την κατάσταση της θυσίας, εκτός αν ο Χριστός με τη θυσία του μας αναλάβει ή μας εγκαταστήσει κοντά του» (αγ. Κύριλλος Αλεξανδρείας, ο.π., σ. 57).

Αυτό το “εκτός αν” δεν βρίσκεται πλέον κρυμμένο στην προαιώνια προαίρεση του Κυρίου μας, αλλά στη δική μας χρονολογημένη προαίρεση.

Ο Χριστός επί του Σταυρού με το “Τετέλεσται” μας ανέλαβε όλους και θέλει να μας εγκαταστήσει κοντά Του.

Ο αναστημένος Χριστός, με φανερές τις διατρυπημένες παλάμες και την διατρυπημένη πλευρά Του, μας δείχνει ολοκάθαρα ότι αυτός είναι η αγάπη του Πατέρα για μας και η αναστημένη ζωή μας.

Η σταυρωμένη για μας και αναστημένη οικονομία Του παραμένει ανοικτή στο διάλογο της παρ᾽ αυτού του ιδίου πρωτόκτιστης ελευθεροβουλίας μας και της χριστοδώρητα ανασωσμένης ελευθερογνωμίας μας.

***

Σ᾽ αυτό το θαύμα μας συνεκκλησιάζει το “Χριστός ανέστη” με το “Αληθώς ανέστη”.

Για να το ενθυμούμεθα με τη “μέσα καρδιά” και να το ενθυμίζουμε με τις “αναπνοές” της καθημερινής απλής παρουσίας μας.

Να το ζούμε και να το επιβεβαιώνουμε.

Ώστε να διακοινωνούμε μαθαίνοντας πάλι πως να ζούμε χριστολογημένα.

Πως θα λατρεύουμε και θα υποδεχόμαστε τον σταυρωμένο κι αναστημένο Χριστό ως την αγάπη του Θεού Πατέρα για μας, ως την ενυπόστατη αποκάλυψη της θεικής αγάπης προς όλους μας·

… ως την χριστολογημένη εσχατολογική διαμαρτυρία για την κάθε απανθρωπιά του κόσμου·

… ως το σπουδαιότερο και αιωνικότερο άθλημα της χριστολογημένης αληθινής ανθρωπιάς και της χριστολογημένης ανθρωπινότητός μας.

†Ο Γουμενίσσης, Γεφύρας, Αξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος