Στην Βουλή το νομοσχέδιο για τις εκλογές στην αυτοδιοίκηση

Γράφει ο Βαγγέλλης Αποστολίδης

Στη Βουλή κατατέθηκε την Τρίτη το νομοσχέδιο με το νέο εκλογικό σύστημα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, το οποίο θέτει τέλος στον θεσμό της απλής αναλογικής.

Όπως αναφέρεται στο σχέδιο νόμου, τροποποιείται το ποσοστό πλειοψηφίας που απαιτείται για την ανάδειξη του επιτυχόντος συνδυασμού στις εκλογές δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων, καθώς και στις εκλογές περιφερειαρχών και περιφερειακών συμβουλίων.

Το ποσοστό πλειοψηφίας ορίζεται, εφεξής, μεγαλύτερο του 43% συν μία ψήφο του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων, αντί για 50% συν μία ψήφο.

Ειδικότερα, εξασφαλίζεται εκλογή δημάρχου και περιφερειάρχη από τον πρώτο γύρο, με όριο εκλογής το 43%. Εάν ο πρώτος συνδυασμός λάβει ποσοστό έως και 60%, εκλέγει τα 3/5 των εδρών του δημοτικού ή περιφερειακού συμβουλίου, ενώ για άνω του 60%, οι έδρες κάθε συνδυασμού κατανέμονται αναλογικά.

Πέντε χρόνια η θητεία

Επίσης αυξάνεται σε πέντε χρόνια, από τέσσερα που ισχύει σήμερα, η διάρκεια της δημοτικής και περιφερειακής περιόδου.

Ο πρώτος γύρος των εκλογών καθιερώνεται για τη δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου του πέμπτου έτους κάθε αυτοδιοικητικής περιόδου και ο β΄ γύρος την επόμενη Κυριακή, ενώ η θητεία των νέων αρχών θα ξεκινάει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους των εκλογών. Οι επόμενες δημοτικές – περιφερειακές εκλογές θα διεξαχθούν στις 8 και 15 Οκτωβρίου 2023.

Δικαίωμα εκλογής δημοτικού και περιφερειακού συμβούλου έχει ο συνδυασμός που συγκέντρωσε τουλάχιστον 3% στον πρώτο γύρο.

Επίσης, αυξάνεται το ηλεκτρονικό παράβολο που κατατίθεται από κάθε υποψήφιο δημοτικό σύμβουλο, από 50 σε 80 ευρώ, για τον υποψήφιο σύμβουλο δημοτικής κοινότητας από 10 σε 50 ευρώ, για τον υποψήφιο περιφερειάρχη από 200 σε 500 ευρώ και για κάθε υποψήφιο περιφερειακό σύμβουλο από 50 σε 100 ευρώ.

Η υποβολή των υποψηφιοτήτων γίνεται μόνο μέσω συνδυασμών και με δήλωση που υποβάλλεται στην ηλεκτρονική πύλη gov.gr, κατ’ επιλογή του υποψηφίου με το πατρώνυμο ή το μητρώνυμό του. Τίθεται ως καταληκτική ημερομηνία η 31η Αυγούστου του έτους των εκλογών, για την κατάρτιση και δήλωση των συνδυασμών, και η 10η Σεπτεμβρίου για την ανακήρυξη αυτών από το αρμόδιο δικαστήριο, ώστε να υπάρχει πλήρης έλεγχος των εκλογικών δαπανών και οι υποψήφιοι να είναι εγκαίρως γνωστοί στο εκλογικό σώμα.

Αριθμός δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων

Σε ό,τι αφορά τον αριθμό των δημοτικών συμβούλων, η μείωση είναι μικρότερης κλίμακας σε σχέση με το αρχικό κείμενο, ενώ για τους δήμους με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, η δύναμη του δημοτικού συμβουλίου παραμένει στα 13 μέλη. Στις υπόλοιπες πληθυσμιακές κλίμακες ο αριθμός των μελών των δημοτικών συμβουλίων προβλέπεται ως εξής: από 2.001 – 5.000 κατοίκους 15 μέλη (από 17 σήμερα), από 5.001 – 10.000 κατοίκους 19 μέλη (από 21), από 10.001 – 30.000 κατοίκους 25 μέλη (από 27), από 30.001 – 50.000 κατοίκους 29 μέλη (από 33 για έως 60.000 κατοίκους), από 50.001 – 100.000 κατοίκους 35 μέλη (από 41 για πληθυσμό από 60.000), από 100.001 – 200.000 κατοίκους 39 μέλη (από 45 για έως 150.000 κατοίκους), ενώ σε δήμους με πληθυσμό από 200.000 κατοίκους και άνω, το δημοτικό συμβούλιο θα αποτελείται από 43 μέλη, αντί για 49 που ισχύει σήμερα (για πάνω από 150.000 κατοίκους). Για τους δήμους που αποτελούνται από περισσότερες από έξι δημοτικές ενότητες και έχουν πληθυσμό από 10.001 έως 50.000 κατοίκους, προβλέπεται ο αριθμός των δημοτικών συμβουλίων τους να είναι εκείνος που αντιστοιχεί στην επόμενη πληθυσμιακή κλίμακα.

Αντίστοιχα σε Περιφέρειες με πληθυσμό έως 300.000, το περιφερειακό συμβούλιο θα έχει 31 μέλη (από 41), από 300.001 – 800.000 41 μέλη (από 51), από 800.000 και άνω 51 μέλη (από 71), ενώ το περιφερειακό συμβούλιο της Περιφέρειας Αττικής θα αποτελείται από 71 μέλη, δηλαδή 30 μέλη λιγότερα σε σχέση με σήμερα. Ο εκλεγμένος περιφερειάρχης, κατά τη διάρκεια της θητείας του, τελεί σε αναστολή της επαγγελματικής του δραστηριότητας.

Οι προτάσεις που κατατέθηκαν στην δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση, έφεραν αλλαγές σχετικά με τις δημοτικές κοινότητες, όπως μετονομάζονται τα δημοτικά διαμερίσματα. Όσες από αυτές έχουν πληθυσμό έως 300 κατοίκους θα διοικούνται από τον πρόεδρο της δημοτικής κοινότητας (προέδρος εκλέγεται ο υποψήφιος -ανεξαρτήτως συνδυασμού- που έλαβε τους περισσότερους σταυρούς στον α΄ γύρο). Κάθε συνδυασμός μπορεί να έχει πάνω από έναν υποψήφιο πρόεδρο. Για τις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό άνω των 300 κατοίκων καταργείται η ξεχωριστή κάλπη, που ίσχυσε στις τελευταίες δημοτικές εκλογές και καθιερώνεται ξανά το ενιαίο ψηφοδέλτιο, στο οποίο θα περιλαμβάνονται οι υποψήφιοι δημοτικοί σύμβουλοι και οι σύμβουλοι δημοτικών κοινοτήτων. Ο πρόεδρος και το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας θα αποτελείται κατά τα 3/5 από τον συνδυασμό του δημάρχου και τα 2/5 από τους επιλαχόντες συνδυασμούς. Επίσης, το υπουργείο πήρε πίσω τελικά την κατάργηση των συμβουλίων δημοτικών κοινοτήτων στους δήμους της Περιφέρειας Αττικής, ενώ επίσης διατηρείται η δυνατότητα εκλογής και στις δημοτικές κοινότητες της έδρας των δήμων.

Σε ότι αφορά τους δήμους τους νομού μας στην περίπτωση που δεν υπάρξουν αλλαγές μέχρι την ψήφιση του νομοσχεδίου αυτό σημαίνει ότι θα έχουμε μειώσεις του αριθμού των δημοτικών συμβούλων από 41 σε 35 για τον δήμο του Κιλκίς και σε 25 απο 27 γι΄αυτόν της Παιονίας και αντίστοιχες μειώσεις στον αριθμό των μελών στα κοινοτικά συμβούλια με βάση τον πληθυσμό τους.

Πέραν βεβαίως των αριθμητικών δεδομένων το νέο νομοσχέδιο θα φέρει σειρά αλλαγών και σε πολιτικό πεδίο στα οποία θα αναφερθούμε ενδελεχώς όταν ψηφισθεί το νέο νομοσχέδιο και θα έχουμε ακριβή εικόνα των αλλαγών, αν και η εισαγωγή του 43% στην εκλογή από την πρώτη Κυριακή των εκλογών στις 8 Οκτωβρίου του2023 και η διαμόρφωση ενός συσχετισμού δυνάμεων στα αντίστοιχα δημοτικά και περιφερειακά συμβούλια με τα 3/5 στον νικητή των εκλογών και τα 2/5 στους λοιπούς θα περιορίσει πιθανότατα τον αριθμό των επίδοξων υποψηφίων, χαρακτηριστικό δείγμα του οποίου συναντήσαμε στον δήμο του Κιλκίς στις εκλογές του 2019.

Θυμίζουμε ότι οι επόμενες αυτοδιοικητικές εκλογές θα διεξαχθούν με βάση την καταγραφή πληθυσμού της απογραφής του 2021, η οποία ως γνωστόν είναι προγραμματισμένη να διεξαχθεί από πλευράς της ελληνικής στατιστικής αρχής από τις 23 Οκτωβρίου μέχρι τις 23 Νοεμβρίου.

Χωρίς ωστόσο αυτό να επηρεάζει τα όσα έχουμε επισημαίνουμε αναφορικά με τον αριθμό των μελών του δημοτικού συμβουλίου που θα παραμείνει στα 35, ακόμη και αν ο επίφοβος δήμος του Κιλκίς συνεχίσει την πτωτική του πορεία, όπως συνέβη την προηγούμενη δεκαετία, όπου έχασε λίγο παραπάνω από 5.000 κατοίκους σε σχέση με την απογραφή του 2001 στην αντίστοιχη του 2011 σε και “πέσει” στην κατηγορία των μέχρι 50.001 κατοίκων, καθώς συγκροτήθηκε από επτά δημοτικές ενότητες και θα ευνοηθεί απ[ο την σχετική διάταξη.