Εκδηλώσεις μνήμης και τιμής Μάχης του Σκρά
Δήμαρχος Μυλοποτάμου (Κρήτης) Γεώργιος Κλάδος: «Οι τόποι που θυμούνται δεν γερνούν ιστορικά»
Με λαμπρότητα και σεβασμό στην ιστορική μνήμη των ηρωϊκών αγωνισάντων και πεσόντων στην Μάχη του Σκρά πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 17 Μαΐου 2026 ο εορτασμός της 108ης επετείου της Μάχης.
Μια νικηφόρα μάχη για τα ελληνικά στρατεύματα με την συνδρομή των συμμαχικών δυνάμεων στην διάρκεια του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου ιδιαίτερα σημαντική για την εξέλιξή του στο λεγόμενο «Μακεδονικό Μέτωπο» που είχε τεράστιο αντίκτυπο σε εσωτερικό και διεθνές επίπεδο.
Κατά τα ειωθότα αλλά χωρίς υψηλόβαθμη κυβερνητική εκπροσώπηση καθώς η υπουργός τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη που ήταν προγραμματισμένο να παρευρεθεί στις εκδηλώσεις ακύρωσε την παρουσία της, οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης ξεκίνησαν με την επίσημη δοξολογία η οποία τελέσθηκε στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου Σκρά και στην συνέχεια ακλούθησε επιμνημόσυνος δέηση στο Ηρώο των πεστώνων της Μάχης πρωτοστατούντος του πρωτοσύγκελου της μητρόπολης Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως, Πολυκάστρου και Γεφύρας, πατρός Παντελεήμονος.
Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο δήμαρχος Παιονίας Κωνσταντίνος Σιωνίδης, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου (Κρήτης) Γεώργιος Κλάδος και ο εκπρόσωπος του παραρτήματος του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Βενιζέλος» Μιχάλης Αρκούδας.
Το πανηγυρικό της ημέρας εκφώνησε η Δόκτωρ Θεολογίας και μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) Μαγδαληνή Τσιτσιπάτη.
Θα σταθούμε όμως αναλυτικότερα στον χαιρετισμό του Κρητικού δημάρχου Γεώργιου Κλάδου, καθώς η παρουσία του ήταν ξεχωριστή, σπάνια για τα δεδομένα του εορτασμού, αλλά κυρίως γιατί η εμπνευσμένη ομιλία του ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και συναισθηματικά φορτισμένη, καθώς στα θύματα της Μάχης του Σκρά συμπεριλαμβάνονταν στρατιώτες και αξιωματικοί συνδημότες του, ορισμένοι εκ των οποίων και συγγενικά του πρόσωπα:
«Με βαθιά συγκίνηση και ειλικρινή σεβασμό βρισκόμαστε σήμερα εδώ, στον ιστορικό τόπο του Σκρά, για να τιμήσουμε την 108η επέτειο μιας από τις ενδοξότερες στιγμές της νεότερης ελληνικής ιστορίας.
Ευχαριστώ θερμά τον δήμο Παιονίας, την κοινότητα Σκρά κα το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και Μελετών «Ελευθέριος Κ.Βενιζέλος» για την τιμητική πρόσκληση και, κυρίως, για τη σταθερή τους μέριμνα να διατηρούν ζωντανή αυτή τη μεγάλη εθνική μνήμη. Διότι οι τόποι που θυμούνται, δεν γερνούν ιστορικά.
Παραμένουν ζωντανοί, όρθιοι και χρήσιμοι στις επόμενες γενιές.
Τον Μάιο του 1918, στο Μακεδονικό Μέτωπο, οι ελληνικές δυνάμεις κλήθηκαν να αναμετρηθούν με μια εξαιρετικά δύσκολη αποστολή. Απέναντί τους είχαν ισχυρές οχυρώσεις, δυσμενές έδαφος, σκληρές συνθήκες και έναν αντίπαλο καλά οργανωμένο. Είχαν, όμως, κάτι που δεν αποτυπώνεται εύκολα στους στρατιωτικούς χάρτες και στα επιχειρησιακά σχέδια: είχαν ψυχή. Και στην ελληνική ιστορία, η ψυχή στάθηκε πολλές φορές πιο ισχυρή από τα χαρακώματα, τα πολυβόλα και τα κανόνια.
Στο Σκρά πολέμησαν Έλληνες από διαφορετικούς τόπους, με κοινό όμως σκοπό. Η Μεραρχία Αρχιπελάγους, η Μεραρχία Σερρών και η Μεραρχία Κρήτης ενώθηκαν σε μια μεγάλη εθνική προσπάθεια. Εκεί, μέσα στη φωτιά της μάχης, δεν υπήρχαν τοπικές διαφορές, προσωπικοί υπολογισμοί ή μικρές διαιρέσεις.
Υπήρχε μόνο η Ελλάδα. Και όταν η Ελλάδα γίνεται κοινός σκοπό, τότε η ιστορία γράφεται με μεγάλα γράμματα.
Για εμάς του Κρητικούς, η σημερινή ημέρα έχει ιδιαίτερη σημασία. Διότι εδώ, στο Σκρά, η Κρήτη έδωσε το παρών με τη Μεραρχία Κρήτης. Νέοι άνθρωποι άφησαν πίσω σπίτια, οικογένειες, χωριά, μάνες, γυναίκες και παιδιά, για να σταθούν στη γραμμή του καθήκοντος. Δεν ήρθαν για να αναζητήσουν δόξα. Ήρθαν γιατί έτσι πρόσταζε η συνείδησή τους. Και αυτό είναι το υψηλότερο μέτρο πατριωτισμού: να πράττεις το χρέος σου, ακόμη κι όταν ξέρεις ότι μπορεί να μην επιστρέψεις.
Η Κρήτη, άλλωστε, είχε μάθει από νωρίς να πληρώνει ακριβά την ελευθερία. Από τους μεγάλους ξεσηκωμούς κατά της Οθωμανικής κυριαρχίας και το ολοκαύτωμα του Αρκαδίου, μέχρι την Ένωση με την Ελλάδα, από τους Βαλκανικούς Πολέμους μέχρι το Μακεδονικό Μέτωπο, οι Κρητικοί δεν στάθηκαν ποτέ θεατές της ιστορίας. Στάθηκαν στην πρώτη γραμμή. Με πίστη, με πείσμα, με λεβεντιά, αλλά και με αίσθηση ευθύνης απέναντι στο Έθνος.
Το Σκρά, λοιπόν, για εμάς τους Κρητικούς είναι κομμάτι και της δικής μας της ιστορικής διαδρομής. Είναι ένας ακόμη κρίκος στην αλυσίδα των αγώνων που ενώνουν τον τόπο μας με τη μεγάλη πορεία του ελληνισμού. Από τα βουνά της Κρήτης μέχρι τα υψώματα της Μακεδονίας, ακούγεται η ίδια φωνή: η φωνή της ελευθερίας, της αξιοπρέπειας και του χρέους.
Η σημερινή επέτειος συνδέεται, ασφαλώς, και με τη μεγάλη πολιτική μορφή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Του Κρητικού ηγέτη που σημάδεψε την πορεία του νεότερου ελληνικού κράτους και οραματίστηκε μια Ελλάδα ισχυρή, οργανωμένη, ευρωπαϊκή, με εθνική αυτοπεποίηση και διεθνή παρουσία. Σε μια περίοδο δύσκολη, μέσα στις μεγάλες ανακατατάξεις του Α΄Παγκοσμίου Πολέμου, η Μάχη του Σκρά απέδειξε ότι ο ελληνικός στρατός μπορούσε να σταθεί με αξιοπιστία, γενναιότητα και αποτελεσματικότητα στο πλευρό των συμμάχων.
Κυρίες και κύριοι, η μάχη του Σκρά δεν ήταν μόνο μια στρατιωτική επιτυχία αλλά και μάθημα εθνικής ενότητας. Ήρθε σε μια περίοδο κατά την οποία ο Ελληνισμός είχε πληγωθεί από εσωτερικές αντιθέσεις και διχασμούς.
Κι όμως, στο πεδίο της μάχης, οι Έλληνες απέδειξαν ότι πάνω από όλα βρίσκεται η πατρίδα. Αυτό το μήνυμα παραμένει επίκαιρο. Οι εποχές αλλάζουν, οι απειλές αλλάζουν, τα μέσα αλλάζουν όμως η ανάγκη για ενότητα, σοβαρότητα και εθνική ευθύνη παραμένει σταθερή.
Και αν η σκέψη μας ταξιδεύει από το Σκρά στην Κρήτη του 1941, στη Μάχη της Κρήτης, δεν είναι για να απομακρυνθούμε από το σημερινό ιστορικό γεγονός. Είναι για να αναγνωρίσουμε την συνέχεια του ίδιου φρονήματος. Στο Σκρά πολέμησαν οργανωμένες ελληνικές δυνάμεις με γενναιότητα και πειθαρχία. Στην Κρήτη, λίγες δεκαετίες αργότερα, αντιστάθηκε ένας ολόκληρος λαός απέναντι στην ναζιστική εισβολή. Άνδρες, γυναίκες, ηλικιωμένοι στάθηκαν όρθιοι με ό,τι είχαν στα χέρια τους και, κυρίως, με ό,τι είχαν στην ψυχή τους.
Αυτό είναι το βαθύτερο νόημα της ιστορικής μας συνέχειας. Το Σκρά, το Αρκάδι, οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, το Έπος του 1940, η Μάχη της Κρήτης και η Εθνική Αντίσταση δεν είναι ξεκομμένες σελίδες. Είναι κεφάλαια του ίδιου βιβλίου. Του βιβλίου ενός λαού που έμαθε ότι η ελευθερία δεν χαρίζεται αλλά κερδίζεται, προστατεύεται και παραδίδεται από γενιά σε γενιά με ευθύνη.
Σήμερα τιμούμε τους ανθρώπους που στάθηκαν όρθιοι όταν η ιστορία τους κάλεσε να υπερβούν τον εαυτό τους. Τιμούμε τους στρατιώτες που έπεσαν, τους τραυματίες που γύρισαν σημαδεμένοι, τις οικογένειες που έμειναν πίσω, τις μάνες που περίμεναν ένα γράμμα, ένα νέο, μια επιστροφή που πολλές φορές δεν ήρθε ποτέ.
Η μνήμη δεν είναι τυπική υποχρέωση, δεν είναι μόνο στεφάνι, λόγος και τελετή. Αυτά είναι αναγκαία και οφείλουμε να τα κρατούμε με σεβασμό. Όμως η αληθινή μνήμη είναι ευθύνη. Είναι να γνωρίζουμε τι συνέβη. Να το μεταδίδουμε στα παιδιά μας να σεβόμαστε τις θυσίες, να μη μετατρέπουμε την ιστορία σε επτειακό καθήκον, αλλά σε πυξίδα για το μέλλον.
Γιατί λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του μοιάζει με άνθρωπο που περπατά χωρίς σκιά. Κάτι του λείπει, ακόμη κι αν δεν το καταλαμβαίνει αμέσως. Και οι καιροί που ζούμε απαιτούν ανθρώπους με ρίζες, κοινωνίες με μνήμη και ηγεσίες με αίσθηση ευθύνης.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την κατάθεση στεφάνου στην προτομή του Ελευθερίου Βενιζέλου στο Μουσείο της ιστορικής μάχης του Σκρά.
Την 108η Επέτειο της Μάχης του Σκρά, στο Ηρώο των πεσόντων και στη συνέχεια την παρουσίαση παραδοσιακών χορών στην πλατεία του χωριού, τίμησαν με την παρουσία τους επίσης ο αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων και Βουλευτής Ν. Κιλκίς Γεώργιος Γεωργαντάς, ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Ν. Κιλκίς Στέφανος Παραστατίδης, ο Διοικητής της ΙΙ Μηχανοκίνητης Μεραρχίας Πεζικού, Υποστράτηγος Αλέξανδρος Κουφόπουλος, ως εκπρόσωπος του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, η Γενική Περιφερειακή Αστυνομικός Διευθυντής Κεντρικής Μακεδονίας Ταξίαρχος Φανή Γιουβανοπούλου, ο Διοικητής της ΤΔ 33ης ΜΚ ΣΠ Συνταγματάρχης Ερμής- Αθανάσιος Μαλικιώσης, ο Αντιπεριφερειάρχης ΠΕ Κιλκίς Ανδρέας Βεργίδης, ο δήμαρχος Μυλοποτάμου Γεώργιος Κλάδος, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Παιονίας Γιάννης Παντικίδης, ο πρόεδρος της δημοτικής κοινότητας Σκρα Σταύρος Σταυρίδης, ο Αστυνομικός Διευθυντής Κιλκίς Δημήτριος Ντέντας, ο Διοικητής Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Ν.Κιλκίς Πύραρχος Ιωάννης Πολιτίδης, οι αντιδήμαρχοι Παιονίας Κύρος Καλαβάζης, Γεώργιος Γεωργίτσαρος, Γιάννης Συμεωνίδης, Αθανάσιος Τζούρτζος, Ευάγγελος Καπετάνης και Κιλκίς Θεμιστοκλής Ανθρακίδης, ως εκπρόσωπος του δημάρχου Κιλκίς η δημοτική σύμβουλος και εκπρόσωπος της μείζονος Μειοψηφίας Σοφία Ιορδανίδου, οι δημοτικοί σύμβουλοι Γιάννης Τόδας, Παναγιώτης Δεπούδης και Λάμπρος Σκατζούρης, ο γενικός γραμματέας του δήμου Παιονίας Ιωάννης Ντάτος, ο πρόεδρος της δημοτικής κοινότητας Πλαγίων Δημήτριος Μουτσάκης, οι πρόεδροι του παραρτήματος Ε.Α.Α.Σ Ν.Κιλκίς Υποστράτηγος ε.α. Σπυρίδων Τσερτσίδης, Σερρών Υποστράτηγος ε.α. Ιωάννης Γκουτζουρέλας και Φλώρινας Ταξίαρχος εν αποστρατεία Ιωάννης Ντάτος, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εφέδρων Αξιωματικών Ν.Κιλκίς Κωνσταντίνος Παπανικολάου, ο αντιπρόεδρος του Περιφερειακού Παραρτήματος Μακεδονίας του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών Ελευθέριου Βενιζέλου Κωνσταντίνου Χαϊτούδης, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων του Ν.Κιλκίς, εκπρόσωποι συλλόγων Κρητών, Λέσβου και Λήμνου και πλήθος κόσμου.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με παραδοσιακούς χορούς από τον εξωραϊστικό μορφωτικό σύλλογο Ανδρωνίου Λήμνου, τον Χορευτικό Όμιλο Λήμνου «Ο Ήφαιστος», την Παλλεσβιακή Ένωση Θεσσαλονίκης, τον σύλλογο Κρητών Ν.Κιλκίς «Το Αρκάδι» και τον πολιτιστικό σύλλογο Σκρά, οι οποίοι με τον ενθουσιασμό τους, την αγάπη τους για την παράδοση και τους παραδοσιακούς χορούς και την συμμετοχή των κατοίκων και εκδρομέων δημιούργησαν ένα ξεχωριστό και ιδιαίτερο απολαυστικό κλίμα στην πανέμορφη και γραφική κεντρική πλατεία του ηρωϊκού Σκρά.
