Την 85η επέτειο της μάχης κατά των Βουλγάρων εισβολέων τιμούν οι Εύζωνοι
Συμπληρώνονται φέτος 85 χρόνια από την ηρωική μάχη των κατοίκων των Ευζώνων κατά των συμμάχων της ναζιστικής Γερμανίας Βουλγάρων εισβολέων.
Την Παρασκευή 25 Απριλίου 1941 ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής, δόθηκε αυτή η άγνωστη στο ευρύ κοινό πανελλήνιο μάχη, που απετέλεσε μία από τις πρώτες πράξεις αντίστασης του λαού μας ενάντια στις δυνάμεις του φασιστικού ολοκληρωτισμού.
Οι σχετικές εκδηλώσεις μνήμης θα πραγματοποιηθούν Παρασκευή 17.4.26 σύμφωνα με το ακόλουθο πρόγραμμα:
-07.00: Όρθρος και πανηγυρική θεία λειτουργία στον ιερό ναό Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
-09.50: Δοξολογία και αρχιερατικό μνημόσυνο.
-10.20: Τελετή στο Ηρώον του χωριού με επιμνημόσυνη δέηση, εκφώνηση του πανηγυρικού της ημέρας, προσκλητήριο νεκρών, κατάθεση στεφάνων, τήρηση σιγής ενός λεπτού και ανάκρουση του εθνικού ύμνου.
Τον πανηγυρικό της ημέρας θα εκφωνήσει η Mαρία Ταρινίδου.
Θα ακολουθήσει παρουσίαση Ποντιακών χορών από τον Ποντιακό σύλλογο Ποντοηράκλειας “Διγενής Ακρίτας”.
Το χρονικό
Ένα από τα χρονολογικά πρώτα και εννοιολογικά πλέον αξιόλογα επεισόδια της μεγάλης Εθνικής Αντίστασης όλων των Ελλήνων είναι η μάχη των Ευζώνων στις 25 Απριλίου 1941.
Ο δεκανέας Αλέξης Γρηγοριάδης (φωτ.: Κοσμάς Γρηγοριάδης)
Φέτος εορτάζεται η 71η επέτειος της ιστορικής αυτής μάχης της εισβολής των Βουλγάρων κομιτατζήδων στο ακριτικό χωριό, που σκοπό είχε τον εκφοβισμό των κατοίκων, λίγες ημέρες μετά την εισβολή των Γερμανών, και την κατοχή της χώρας μας. Την 20η Απριλίου 1941 ομάδα ενόπλων Βουλγάρων εισβάλλει στο χωριό και υψώνει βουλγαρική σημαία στον ιστό του δημοτικού σχολείου.
Το γεγονός αυτό ερεθίζει την εθνική υπερηφάνεια των κατοίκων του χωριού, οι οποίοι σε λίγες ώρες κατεβάζουν και σχίζουν την σημαία αυτή με πρωτεργάτες τους Γεώργιο Αθανασιάδη και Χρήστο Χιονίδη.
Η πράξη αυτή εξοργίζει τους Βουλγάρους, οι οποίοι πίστευαν ότι ο υποδουλωμένος πιά λαός θα δεχθεί μοιρολατρικά πλέον τις δικές τους επιβουλές.
Ο στρατιώτης Σίμος Ιωαννίδης (φωτ.: Παρέσα Ταρενίδου)
Ανήμερα της 25ης Απριλίου μεγάλος αριθμός ενόπλων Βουλγάρων εισβάλλει στο χωριό μετά από πολύωρη μάχη, στην οποία ενεπλάκησαν με κατοίκους του χωριού και πατριώτες από τα γειτονικά χωριά που έσπευσαν να βοηθήσουν.
Ακολουθούν λεηλασίες, βιαιοπραγίες εις βάρος του άμαχου πληθυσμού.
Τροφές, ενδύματα λογής-λογής και προίκες κοριτσιών μεταφέρθηκαν με κάρα πέρα από τα σύνορα.
Ο δεκανέας Αλέξης Γρηγοριάδης είχε γυρίσει λίγους μήνες νωρίτερα από το αλβανικό μέτωπο. Ήταν 35 χρονών. Τραυματίστηκε στο πόδι από σφαίρα κομιτατζήδων και ακινητοποιήθηκε σε ύψωμα στο νοτιοδυτικό άκρο του χωριού. Ενόσω ήταν πεσμένος καταγής, μην μπορώντας να σηκωθεί λόγω του τραυματισμού του, κατόρθωσε να εξολοθρέψει τρεις κομιτατζήδες. Όταν τελείωσαν τα πολεμοφόδιά του, περικυκλώθηκε από ομάδα κομιτατζήδων που τον βασάνισε μέχρι θανάτου. Δέχτηκε χτυπήματα με υποκόπανο στο κεφάλι και 17 μαχαιριές στο στήθος του, τόσο μεγάλο ήταν το μένος των δολοφόνων του. Ήταν πολύτεκνος, πατέρας πέντε παιδιών.
Όταν τον αντίκρισαν νεκρό τα παιδιά του, εκτυλίχθηκαν στιγμές αρχαίας τραγωδίας με τον μεγαλύτερό του γιο Κοσμά να τρέχει και να φωνάζει «οι Βουλγάρ’ εσκότωσαν τον πατέρα μ’».
Ο 29χρονος στρατιώτης Σίμος Ιωαννίδης ήταν άρτι αφιχθείς από το αλβανικό μέτωπο. Δεν πρόλαβε ούτε να βγάλει τα στρατιωτικά του ρούχα για να πλυθούν. Με το πρώτο άκουσμα των πυροβολισμών από τους κομιτατζήδες, πήρε το όπλο του και ξεχύθηκε για να αποκρούσει την θρασύτατη εισβολή. Ο Σίμος Ιωαννίδης πυροβολήθηκε στο λαιμό από κομιτατζή σκοπευτή και άφησε την τελευταία πνοή στο χωριό του, ενώ είχε γυρίσει σώος και αβλαβής από το αλβανικό έπος. Ήταν ανύπαντρος ακόμα και είχε όλη την ζωή μπροστά του για να δημιουργήσει. Ο πατέρας του Μιχαήλ Ιωαννίδης, πεχλιβάνος και δεινός χορευτής του Σέρρα χορού, δεν ξαναχόρεψε ποτέ.
Οσοι από τους άμαχους συνελήφθησαν μεταφέρθηκαν ως όμηροι στην Γευγελή, για να εκτελεσθούν. Η διάσωση των ομήρων έγινε από κλιμάκιο της γερμανικής φρουράς, που έδρευε στην Αξιούπολη, η οποία ειδοποιήθηκε από τον δεκαεπτάχρονο Σωκράτη Ακριτίδη, κάτοικο Μικροδάσους, ο οποίος μετέβη στην Αξιούπολη με ποδήλατο.
40 ηλικιωμένοι άνδρες όμως οδηγούνται στις άθλιες φυλακές της Γευγελής από τις οποίες απελευθερώνονται την επόμενη ημέρα, εκτός από δώδεκα, μεταξύ των οποίων ο Μιλτιάδης Κουρτίδης από την Ποντοηράκλεια, ο οποίος με φιλότιμο προσέτρεξε να βοηθήσει μαζί με άλλους συγχωριανούς του τους Ευζωνίτες. Αυτοί κρατήθηκαν όμηροι και βασανίσθηκαν σκληρά στις φυλακές της Στρώμνιτσας για ένα τρίμηνο. Μετά την αποφυλάκισή του ο Μίλτος Κουρτίδης γυρίζει στο χωριό του αλλά υποκύπτει στα τραύματά του από τα βασανιστήρια και την ταλαιπωρία που υπέστη.
Κατά την μάχη της 25ης Απριλίου εφονεύθηκαν οι συγχωριανοί Αλέξανδρος Γρηγοριαδης και Συμεών Ιωαννίδης ενώ υπήρξαν και αρκετοί τραυματίες.
Το ιστορικό αυτό γεγονός της 25ης Απριλίου 1941, που τιμάται πάντοτε ανήμερα της Ζωοδόχου Πηγής, δεν είναι απλώς μία σελίδα στην Ιστορία. Είναι βιβλίο ολόκληρο, είναι η εθνική τοπική μας αντίσταση ενάντια στην σλαβοκίνητη επιβουλή κατά της Μακεδονίας μας.
Οι Εύζωνοι τότε στάθηκαν χωρίς υπερβολές οι νέες Θερμοπύλες του έθνους μας στο μεταίχμιο της ελληνικής Μακεδονίας και θα στέκονται πάντα πραγματικοί ακρίτες των συνόρων και ασπίδα του έθνους ενάντια σε κάθε ξένη επιβουλή.
