«Θανατί Λάγγεμαν»

Αρθρογραφία /

Ο άνθρωπος είναι όπως το δέντρο: Δεν βλέπει τις ρίζες του, αλλά ζη και τρέφεται από αυτές. «Οι ρίζες είναι που ξαποστέλνουν στο δέντρο την κρυφή προσταγή ν’ ανθίσει και να καρπίσει», λέει ο Νίκος Καζαντζάκης. Οι ρίζες μάς κρατούν δεμένους με τη γη.
Είναι λυπηρό στην προσφυγομάνα των Ποντίων, το Κιλκίς, να μην υπάρχει οδός αφιερωμένη στο Λεωνίδα Ιασονίδη, στον άνθρωπο που αφιέρωσε όλη του τη ζωή στην αποκατάσταση των προσφύγων και στην προστασία της φτωχολογιάς. Σ’ αυτόν που πρόσφερε στη ράτσα του απειράριθμες υπηρεσίες.
Η ιστορία του ποντιακού Ελληνισμού, για πολλά χρόνια ήταν παντελώς έξω από τα σχολικά βιβλία. Ούτε όμως κι εμείς οι ποντιακοί σύλλογοι στις εκδηλώσεις μας της δώσαμε τη θέση που άξιζε, καθώς την προβάλαμε ελάχιστα.
Γιατί π.χ. να μην υπάρχει στο βιβλίο της Ιστορίας μαζί με τον χορό του Ζαλόγγου και της Αραπίτσας κι ένα μικρό αφιέρωμα στο χορό «Θανατί Λάγγεμαν» που χορεύτηκε από 30 νέες κοπέλες, από το χωριό Ασάρ κοντά στο Καπού Καγιά της Μπάφρας το 1670, οι οποίες προτίμησαν να πέσουν από το επονομαζόμενο από τότε «Κάστρο της Κοπέλας» (Κιζ Καλεσί) και να σκοτωθούν, παρά να παραδοθούν στα χέρια των Τούρκων; Δεν είναι κι αυτό ένα γεγονός που κάνει την εθνική μας Ιστορία πλουσιότερη;
Γιατί δίπλα στα ονόματα όλων εκείνων που ασχολήθηκαν με την εθνική μας γλώσσα, να μην υπάρχει και το όνομα του Άνθιμου Παπαδόπουλου, που εκτός από το «Ιστορικό Λεξικό και τη Γραμματική της Ποντιακής Διαλέκτου», ήταν μέλος στη συντακτική επιτροπή του «Ιστορικού Λεξικού της Νέας Ελληνικής», καθώς επίσης και μέλος της συντακτικής ομάδας στη συγγραφή της «Αρχαίας Ελληνικής Γραμματικής του Τζαρτζάνου»;
Υπάρχουν παραδείγματα πολλά. Ενδεικτικά αναφέρουμε μόνο αυτά για να δείξουμε πως ως ποντιακοί σύλλογοι έχουμε πολλά και σημαντικά πράγματα να κάνουμε μέσα από την πολιτισμική μας δράση.
Προτείνω, όταν κάνουμε εκδηλώσεις να τις αφιερώνουμε σε ιστορικές μορφές του Πόντου, με μια συνοπτική αναφορά στο βίο και την προσφορά τους, στην αρχή της εκδήλωσης, έτσι ώστε η ιστορία των προγόνων μας να περνά ευχάριστα στα παιδιά και στους νεότερους κυρίως.
Προτείνω πως θα ήταν χρήσιμο, αν στο μάθημα της νεοελληνικής γλώσσας και στο γυμνάσιο και στο λύκειο, εντασσόταν μια μικρή ενότητα, με αναφορά στις τέσσερις νεοελληνικές διαλέκτους: Ποντιακή, καππαδοκική, τσακώνικη και κατωιταλική. Γιατί τότε ο μαθητής που έχει για μητρική του γλώσσα την ποντιακή, θα ένιωθε περήφανος για τη γλώσσα των προγόνων του. Τη γλώσσα που κρατά μέχρι και τώρα ζωντανές πολλές αρχαίες ελληνικές λέξεις, διαψεύδοντας την κ. Ρεπούση, που είπε πως η αρχαία ελληνική είναι νεκρή. Αγνοεί προφανώς πως η λέξη νεκρή είναι ομηρική (Οδ. Μ 10, «νεκρόν Ελπήνορα τεθνηώτα»).
Ενδεικτικά αναφέρω λίγες λέξεις, επιβεβαιωτικές της άποψης ότι η ποντιακή είναι η πλησιεστέρα της αρχαίας ελληνικής: ποίσον, προστακτική αορ. του ποιώ, ξαμώνω< εξομοιώνω, καμονή< κάμνω, επίταξον από το επιτάσσω, ανασπάλλω από το ανά+σφαλλω, άψον από το άπτω, εφέκα από το αφίημι κλπ.
Ελπίζω ο δήμος Κιλκίς, και πιο συγκεκριμένα το γραφείο της δια βίου μάθησης, να αξιοποιήσει τη δυνατότητα που έχει και θεσμικά πλέον για να οργανώσει κατά τον καλύτερο τρόπο και να προβάλλει συνεχώς τα τμήματα διδασκαλίας της ποντιακής διαλέκτου. Χρέος μας είναι, τη γλώσσα που μας παρέδωσαν οι πρόγονοί μας, να μην τη χάσουμε…
Με λίγα λόγια πιστεύω ότι η θεματολογία των πολιτιστικών μας εκδηλώσεων πρέπει να διευρυνθεί περισσότερο. Να εμπλουτισθεί με στοιχεία που αναδεικνύουν κι άλλες πλευρές του πολιτισμού μας. Για να επιτευχθεί όμως αυτό, πρέπει πρώτα εμείς που ασχολούμαστε με τα θέματα αυτά, να τα μάθουμε καλύτερα. Να τιμήσουμε την ιστορία μας, με το σεβασμό εκείνον που δείχνει το παιδί, όταν ανάβει κερί στη μνήμη των προγόνων του. Και με τη σκέψη στο νου μας πως «η ψυχή του πολιτισμού είναι ο πολιτισμός της ψυχής». Η καταγωγή από μόνη της δεν είναι αρκετή, αν δεν επικουρείται κι από την ανάλογη γνώση….
*Μέλος του ΔΣ του ΣΠΟΣ Κεντρικής Μακεδονίας – Θεσσαλίας, μέλος
του ΔΣ του ΔΙ.ΣΥ.Π.Ε.

Περισσότερα
Δείτε ακόμα

Χρήζει δημόσιας απάντησης

«Η ποιότητα ζωής» σε ένα δήμο καταδεικνύεται και από τον τρόπο, με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα αδέσποτα ζώα. Το τελευταίο […]

ΚΛΕΙΣΤΟ ΑΜΠΕΛΟΦΥΤΟ ΚΥΔΩΝΙΑ

Μνήμες που ενώνουν

Να τιμά την επέτειο του ολοκαυτώματος των τριών Κρουσοχωρίων (Μουσγαλή, Μουρσαλή, Κοτσολάρ-Αμπελόφυτο, Κυδωνιές, Κλειστό), στις 25 Οκτωβρίου 1941, ως «ημέρα […]