Η βιβλιοθήκη του αείμνηστου καθηγητή Π.Μουλλά κόσμημα γιά το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

ΜΟΥΛΛΑΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Της Βασιλικής Κοντογιάννη*

Στις 3 Νοεμβρίου 2017 ο Γιώργος Τσουκαλάς, συμμαθητής και παιδικός φίλος του Παναγιώτη Μουλλά, ήρθε να επισκεφτεί στο Τμήμα Ελληνικής Φιλολογίας του Δ.Π.Θ. τη βιβλιοθήκη μας. Περιμέναμε από καιρό την επίσκεψη αυτή του κ. Τσουκαλά, όπως περιμένουμε την επίσκεψη του καθηγητή Γιάννη Τσιώμη, κληρονόμου του Παναγιώτη Μουλλά. Πράγματι, με απόφαση του Γιάννη Τσιώμη, αλλά και με την ουσιαστική στήριξη του Γιώργου Τσουκαλά, η βιβλιοθήκη του καθηγητή Α.Π.Θ. Παναγιώτη Μουλλά ήρθε να ενταχθεί στη βιβλιοθήκη του τμήματός μας. Η μεταφορά των βιβλίων έγινε κατά τα έτη 2012 και 2013 με επιτυχία και με τη φροντίδα των υπηρεσιών του Πανεπιστημίου.

Εξειδικευμένη βιβλιοθήκη νεοελληνικής και ευρωπαϊκής λογοτεχνίας, γραμματείας και φιλολογίας, η βιβλιοθήκη του Παναγιώτη Μουλλά ήρθε να ενισχύσει τις σπουδές στο Τμήμα μας, τόσο προπτυχιακές όσο και μεταπτυχιακές.
Είμαστε ένα σχετικά καινούργιο πανεπιστημιακό τμήμα, που ιδρύθηκε το 1993, άρχισε να λειτουργεί το ακαδημαϊκό έτος 1995-΄96 και δεν κληρονόμησε υλικό από προϋπάρχοντα εκπαιδευτικά ιδρύματα της περιοχής.
Είμαστε ακόμα ένα τμήμα που βρίσκεται στην περιφέρεια, δηλαδή στην πόλη της Κομοτηνής, από όπου η πρόσβαση σε μεγάλες βιβλιοθήκες όπως αυτές των δύο κέντρων, Αθήνας και Θεσσαλονίκης, απαιτεί ταξίδι. Η νέα και σχετικά περιορισμένη, ως προς τα νεοελληνικά τουλάχιστον Γράμματα, βιβλιοθήκη μας, την οποία ενισχύουμε όσο γίνεται, αναζητώντας πόρους και δωρεές, μέσα στην εποχή της κρίσης, σχεδόν διπλασίασε τον αριθμό των νεοελληνικών της βιβλίων, χάρη στην δωρεά της βιβλιοθήκης του Παναγιώτη Μουλλά.

Τέλος είμαστε ένα τμήμα που, ενώ λειτουργεί από το 1996, στεγάζεται ακόμα σε προκατασκευασμένα κτίρια, τα οποία έχουν πολύ περιορισμένες δυνατότητες. Στο πλαίσιο αυτής της πραγματικότητας, την οποία βέβαια γνώριζαν ο Γιάννης Τσιώμης και ο Γιώργος Τσουκαλάς, μπορούσε το τμήμα μας να υποδεχτεί την δωρεά. Ελπίζουμε ότι στο άμεσο μέλλον το νέο κτήριο της σχολής κλασικών και ανθρωπιστικών σπουδών του Δ.Π.Θ., που θα αρχίσει να χτίζεται στην πανεπιστημιούπολη, θα μας προσφέρει ικανοποιητικούς χώρους και για την νέα βιβλιοθήκη.

Τα βιβλία μπήκαν σε άμεση χρήση, καθώς εντάχθηκαν γρήγορα στο όλο σώμα, αφού προηγουμένως έγινε ο κατάλογος και ολοκληρώθηκε η εικόνα της δωρεάς αυτής. Πλούσια και συνδεδεμένη με τον βίο του ανθρώπου, η συλλογή φέρνει τα ίχνη της παρουσίας του, με σημειώσεις στα έργα, αλλά και με σειρά αφιερώσεων που του έχουν απευθύνει οι συγγραφείς (ποιητές, πεζογράφοι, κριτικοί).
Ένας σχετικά περιορισμένος αριθμός παλαιών βιβλίων εντάχθηκε στην κατηγορία των παλαιών και σπάνιων, δηλαδή χρησιμοποιείται με ειδική άδεια. Δίπλα στα βιβλία, τα ανάτυπα της βιβλιοθήκης, ήρθαν κι αυτά να εμπλουτίσουν την συλλογή των ανατύπων που διαθέτει το τμήμα. Εντάχθηκαν στον ειδικό κατάλογο ανατύπων, τον οποίον πρόσφατα επεξεργαστήκαμε και αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε.
Το έργο της καταλογογράφησης, ταξινόμησης και γενικότερης φροντίδας της βιβλιοθήκης του Παναγιώτη Μουλλά υπεύθυνα πραγματοποίησαν στο Τμήμα τα δύο μέλη Ε.Τ.Ε.Π., ο Πασχάλης Κατσίκας και η Αριλιά Σπάρταλη. Πολύτιμη υπήρξε η συμβολή τους στο έργο αυτό, καθώς ανέλαβαν με σταθερότητα και χαρά τον κόπο που απαιτούσε, αλλά και υποστήριξαν τους υπόλοιπους εμάς με τις ιδέες, τις πρωτοβουλίες τους, την καθημερινή έμπρακτη απόδειξη του ενδιαφέροντός τους.

Αυτοί εντόπισαν το υλικό για το οποίο έπρεπε να έχουμε μια ειδική προσοχή, αυτοί πρότειναν λύσεις για τα επιμέρους προβλήματα. Θέλω και από τη θέση αυτή να τους ευχαριστήσω άλλη μια φορά.
Ο καθηγητής Γιάννης Τσιώμης, όταν μας έστειλε από τη Θεσσαλονίκη το τελευταίο τμήμα της βιβλιοθήκης του Παναγιώτη Μουλλά, αποφάσισε να μας στείλει μαζί με αυτό και τμήμα της επίπλωσης του γραφείου του, δηλαδή το ίδιο το βαρύ ξύλινο έπιπλο, με τα μικροαντικείμενα που βρίσκονταν πάνω του, αλλά και έγγραφα ή τεκμήρια σχετικά με την όλη πορεία του Παναγιώτη Μουλλά: Έπαινοι νεανικών επιδόσεων, βραβεία, τιμητικές διακρίσεις από την ελληνική Πολιτεία, αφίσες εκδηλώσεων κ.ά.
Κατά το ακαδημαϊκό έτος 2013-14 η καθηγήτρια Ζωή Γαβριηλίδου, τότε πρόεδρος του τμήματος και τώρα κοσμήτορας της σχολής, έλαβε την απόφαση, την οποία ομόφωνα αποδέχτηκαν οι συνάδελφοι του τμήματος, για τη δημιουργία αίθουσας Παναγιώτη Μουλλά στη βιβλιοθήκη μας.

Η μικρή αυτή αίθουσα στεγάζει τα έπιπλα, τα τεκμήρια, κάποιες φωτογραφίες, καθώς και έναν αριθμό από τα βιβλία του Καθηγητή. Ο χώρος βέβαια δεν διαθέτει ακόμα τις διαστάσεις που θα θέλαμε, αλλά επιφυλασσόμαστε για την δημιουργία αντίστοιχης μεγαλύτερης αίθουσας στο νέο κτίριο της σχολής μας.
Τον Δεκέμβριο του 2015 το Τ.Ε.Φ. διοργάνωσε συνέδριο με θέμα «Ελληνική Λογοτεχνική Κριτική«, το οποίο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Παναγιώτη Μουλλά.

Άλλωστε το ενδιαφέρον του Μουλλά για την λογοτεχνική κριτική δηλώθηκε τόσο με τα μαθήματα που δίδαξε στο Α.Π.Θ. όσο και με τα έργα που δημοσίευσε.
Το συνέδριο έδωσε την ευκαιρία να συναντηθούμε, πολλοί νεοελληνιστές μαθητές του Μουλλά και συνάδελφοι, και να αποτίσουμε φόρο τιμής στον άνθρωπο και το έργο του.
Τα πρακτικά του συνεδρίου αυτού, που βρίσκονται στη διαδικασία της έκδοσης από τον εκδοτικό οίκο Σοκόλη, παρουσιάζουν, με τριμερή δομή, τον άνθρωπο Μουλλά, τη βιβλιοθήκη του (σε μια πρώτη προσέγγιση από την Αριλιά Σπάρταλη και μεταπτυχιακούς φοιτητές του τμήματος), και ερευνητικά θέματα της λογοτεχνικής κριτικής.
Οι φοιτητές του τμήματός μας, τόσο προπτυχιακοί όσο και μεταπτυχιακοί, βρίσκονται σε καθημερινή επαφή με τα βιβλία του Παναγιώτη Μουλλά.

Έτσι είναι σαν να στηρίζει ακόμα εκείνος τους νέους στις δικές τους προσπάθειες για ένα καλύτερο μέλλον αυτού του τόπου. Ευχόμαστε να καρποφορήσουν οι κόποι. Τα βιβλία πάντως παρέχουν σταθερά τη δύναμή τους.
Ο Γιώργος Τσουκαλάς, με την συναισθηματικά φορτισμένη επίσκεψή του, μας έδωσε κουράγιο να συνεχίσουμε και στο μέλλον, επιχειρώντας νέους σχεδιασμούς για την ενίσχυση της βιβλιοθήκης. Εκτίμησε τη συμβολή μας, βλέπει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουμε, βλέπει τις πραγματικότητες μέσα στις οποίες προσπαθούμε να ανοίξουμε νέους δρόμους. Ευχαριστούμε θερμά για την υποστήριξη που δίνει στην εκπαίδευση, για την υποστήριξη που έδωσε και δίνει σε εμάς.

* Καθηγήτρια νεοελληνικής λογοτεχνίας στο τμήμα ελληνικής φιλολογίας του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης